Warning: in_array() [function.in-array]: Wrong datatype for second argument in /usr/local/apache/www/htdocs/zssuleczyno.szkolnastrona.pl/includes/config.inc.php on line 56
szkolnastrona - Zespół Szkół w Sulęczynie, Szkoła Podstawowa - JĘZYK POLSKI - Wymagania edukacyjne klasa I
Lista mailingowa

Jeśli chcesz być na bieżąco informowany o tym co się dzieje w twojej szkole - zapisz się na naszą listę mailingową.

Wymagania edukacyjne klasa I Wymagania edukacyjne klasa I

Jesteś tu: » JĘZYK POLSKI » Wymagania edukacyjne klasa I

Andrzej Surdej

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO
dla KLASY I GIMNAZJUM


Wprowadzenie

Nie ma wątpliwości, ze ocenianie to jeden z najtrudniejszych elementów dydaktyki. Dylematy z nim związane
towarzyszą zapewne każdemu nauczycielowi. Budzi ono też wiele emocji wśród uczniów. W związku z tym
zasady zawarte w Przedmiotowym systemie oceniania, jaki tworzy każdy nauczyciel, powinny być wyraziste
i jednoznaczne, oparte na porozumieniu z uczniami (także rodzicami) i przez nich akceptowane. Tylko wtedy
PSO dobrze spełni swoją funkcję – nie tylko dostarczy opinii o poziomie opanowania wiedzy i umiejętności przez
uczniów w danym momencie, ale przede wszystkim posłuży w przekazaniu dzieciom informacji pomagających
im w dalszym uczeniu się.

Warto nadmienić, że pomoc w uczeniu się jest istotnym elementem zyskującego coraz większe uznanie
tzw. oceniania kształtującego, według którego ustalanie kryteriów oceniania – wskazywanie na to, co jest
najważniejsze i na co uczniowie powinni zwrócić szczególną uwagę – jest jedną ze spraw nadrzędnych.
Zaproponowane PSO wpisuje się w ideę nauczania kształtującego, ponieważ uwzględnia – tam, gdzie to jest
możliwe i potrzebne – kryterialne ocenianie kształconych umiejętności.

UWAGA!

Przedstawiony poniżej Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy I gimnazjum jest
przeznaczony dla nauczycieli pracujących z podręcznikiem Witolda Bobińskiego Świat w słowach i obrazach
oraz Gramatyką i stylistyką Zofii Czarnieckiej-Rodzik. Należy traktować go jako propozycję, którą każdy
nauczyciel powinien odpowiednio zmodyfikować, biorąc pod uwagę możliwości i potrzeby uczniów,
z którymi ma do czynienia w danej klasie.

Poza zaproponowanymi rozwiązaniami w PSO należy ująć także:

– częstotliwość sprawdzania i oceniania,
– minimalną ilość ocen (w zależności od liczby godzin),
– zasady wystawiania ocen śródrocznych i końcoworocznych,
– zasady poprawiania ocen,
– zasady dotyczące prowadzenia zeszytów przedmiotowych,
– sposoby i terminy informowania rodziców o osiągnięciach uczniów,
– zasady udostępniania rodzicom (opiekunom) sprawdzonych i ocenionych pisemnych prac kontrolnych oraz
innej dokumentacji dotyczącej oceniania,
– zasady dostosowania wymagań do indywidualnych potrzeb psychofizycznych i edukacyjnych uczniów (na
podstawie opinii publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych),
– wymagania na ocenę celującą.
Dopiero, kiedy uzupełnimy system o wymienione elementy, możemy mówić o kompleksowym PSO dla
danej klasy. Należy też pamiętać, aby na początku każdego roku szkolnego zaprezentować PSO uczniom
oraz rodzicom (opiekunom), a w szczególności poinformować o wymaganiach edukacyjnych (umiejętnościach
ocenianych na lekcjach języka polskiego) wynikających z realizowanej podstawy programowej oraz sposobach
oceniania osiągnięć uczniów.

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Umiejętności oceniane na lekcjach języka polskiego


• Czytanie różnych tekstów
kultury1 (rozumianych jako
wszelkie wytwory kultury materialnej
i duchowej człowieka,
podlegające odczytaniu
i interpretacji, zwłaszcza teksty
kultury należące do polskiego
dziedzictwa kulturowego;
w tym źródła historyczne)
Uczeń:
– czyta teksty kultury na poziomie dosłownym, przenośnym i symbolicznym
– interpretuje teksty kultury, uwzględniając intencje nadawcy
– odróżnia fakty od opinii, prawdę historyczną od fikcji
– dostrzega perswazję, manipulację, wartościowanie
– wyszukuje informacje zawarte w różnych tekstach kultury (w szczególności
w tekstach literackich, publicystycznych, popularnonaukowych, aktach normatywnych,
ilustracjach, mapach, tabelach, diagramach, wykresach, schematach)
– dostrzega środki wyrazu typowe dla tekstów literackich, tekstów publicystycznych
i określa ich funkcje
– odnajduje i interpretuje związki przyczynowo-skutkowe
– dostrzega i analizuje konteksty niezbędne do interpretacji tekstów kultury:
historyczny, biograficzny, filozoficzny, religijny, literacki, plastyczny, muzyczny,
regionalny
– wyjaśnia zależności między różnymi rodzajami tekstów kultury (plastyką, muzyką,
literaturą)
– dostrzega wartości wpisane w teksty kultury
• Tworzenie własnego tekstu
(redagowanie określonych
form wypowiedzi)
Uczeń:
– buduje wypowiedzi poprawne pod względem językowym i stylistycznym w następujących
formach:
• zaproszenie
• dedykacja
• ogłoszenie
• recenzja (książki, filmu, spektaklu teatralnego)
• opowiadanie
• opis dzieła sztuki – reprodukcji obrazu
• streszczenie
– posługuje się kategoriami i pojęciami swoistymi dla przedmiotów
humanistycznych
– tworzy teksty o charakterze informacyjnym lub perswazyjnym, dostosowane
do sytuacji komunikacyjnej
– zna i stosuje zasady organizacji tekstu, tworzy tekst na zadany temat, spójny
pod względem logicznym i składniowym
– formułuje, porządkuje i wartościuje argumenty uzasadniające stanowisko własne
lub cudze
– analizuje, porównuje, porządkuje i syntetyzuje informacje zawarte w tekstach
kultury
– dokonuje celowych operacji na tekście: streszcza, rozwija, przekształca stylistycznie
– wypowiada się na temat związków między kulturą rodzimą a innymi kręgami
kulturowymi
– formułuje problemy, podaje sposoby ich rozwiązania, wyciąga wnioski, wypowiada
się na temat sytuacji problemowej przedstawionej w tekstach kultury
• Mówienie Uczeń:
– formułuje następujące rodzaje wypowiedzi ustnych:

opowiadanie twórcze i odtwórcze
• przemówienie
– dba o spójność, poprawność językową i płynność wypowiedzi
– stara się zainteresować sposobem mówienia
• Przestrzeganie zasad
ortograficznych
Uczeń:
– pisze poprawnie pod względem ortograficznym (w tym dyktanda), stosując
w praktyce poznane zasady ortograficzne
– korzysta ze słownika ortograficznego

1 Źródło: Informator o egzaminie gimnazjalnym w 2008 i 2009 roku. Warszawa 2007 r.
© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

• Znajomość treści lektur
obowiązkowych
i uzupełniających
Uczeń:
– czyta lektury obowiązkowe i uzupełniające
– wykazuje się znajomością treści i zagadnień zawartych w lekturach
– bierze czynny udział w omawianiu utworów
• Znajomość zagadnień Uczeń:
z zakresu nauki o języku
i frazeologii
– wykorzystuje w praktyce wiedzę dotyczącą wybranych zagadnień z zakresu
nauki o języku
– wyjaśnia znaczenia wybranych związków frazeologicznych
– stosuje w wypowiedziach wybrane związki frazeologiczne
• Recytacja Uczeń:
– wygłasza tekst (wiersz, fragment prozy) z pamięci
– recytuje wyraźnie i wyraziście z zachowaniem zasad kultury żywego słowa
• Rysunkowe (plastyczne)
konkretyzacje utworów
literackich
Uczeń:
– tworzy ilustracje do utworów, odzwierciedlając informacje podane w tekstach
– dba o estetykę i oryginalność wykonanych prac plastycznych
– stosuje różne techniki plastyczne
• Wykonanie określonych
projektów
Uczeń:
– realizuje samodzielnie lub w zespole projekt związany z określonym
zagadnieniem
– dba o estetykę i oryginalność realizowanego projektu
– stosuje różnorodne techniki i technologie
– prezentuje wykonany projekt
• Realizacja zadań w grupie Uczeń:
– realizuje w grupie określone zadanie
– prezentuje efekt, rezultat pracy grupy
• Przygotowanie inscenizacji Uczeń:
– bierze udział w przygotowaniu scenicznych prezentacji (fragmentów) poznanych
utworów
– projektuje i wykonuje dekoracje, stroje, rekwizyty
– wciela się w rolę, biorąc udział w przedstawieniu

Sposoby (zasady) oceniania poszczególnych umiejętności


Umiejętności: Sposób oceniania:
– czytanie różnych tekstów
kultury
– omawianie, analiza przeczytanego tekstu na lekcji pod kierunkiem nauczyciela
(ocena formułowana na podstawie zakresu kształcenia literackiego i kulturowego
rozpisanego na poziomy wymagań – patrz*)
– samodzielna praca z tekstem w formie testu, sprawdzianu itp. (zadania punktowane
według kryteriów, punkty przeliczane na oceny, skala punktów i ocen podawana
przed testem, sprawdzianem itp.)
– tworzenie własnego
tekstu (redagowanie
określonych form
wypowiedzi)
Patrz:
– kryteria oceny pisemnych form wypowiedzi (ćwiczeń redakcyjnych – domowych
i klasowych)
– mówienie Patrz:
– kryteria oceny wypowiedzi ustnych:
• opowiadania twórczego i odtwórczego
• przemówienia
– przestrzeganie zasad
ortograficznych
Patrz:
– zasady oceniania dyktand
– znajomość treści
lektur obowiązkowych
i uzupełniających
Lektura obowiązkowa:
– sprawdziany ze znajomości treści lektur (zadania punktowane według określonych
kryteriów, punkty przeliczane na oceny, skala punktów i ocen zapisana pod każdym
sprawdzianem)

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Umiejętności: Sposób oceniania:
Lektura uzupełniająca:
– ocena za notatki przygotowane przez ucznia, w razie wątpliwości – dodatkowe pytania
z treści lektury
– znajomość zagadnień
z zakresu nauki o języku,
frazeologii
– omawianie, analiza zagadnień z zakresu nauki o języku na lekcji pod kierunkiem
nauczyciela (ocena formułowana na podstawie zakresu kształcenia językowego
rozpisanego na poziomy wymagań – patrz**)
– samodzielna analiza zagadnień z zakresu nauki o języku w formie testu, sprawdzianu
itp. (zadania punktowane według kryteriów, punkty przeliczane na oceny, skala
punktów i ocen podawana przed testem, sprawdzianem itp.)
– recytacja Patrz:
– kryteria oceny recytacji
– rysunkowe (plastyczne)
konkretyzacje utworów
literackich
Patrz:
– kryteria oceny rysunkowych (plastycznych) konkretyzacji utworów
– realizacja określonych
projektów
Patrz:
– kryteria oceny realizacji określonych projektów
– realizacja zadań
w grupie
Patrz:
– kryteria oceny współpracy w grupie w związku z realizacją konkretnych zadań
– przygotowanie
inscenizacji
– kryteria oceny ustala każdorazowo nauczyciel (mając na uwadze przede wszystkim
wkład pracy uczniów w przygotowanie przedstawienia) i podaje przed realizacją
konkretnych inscenizacji

* Zakres kształcenia literackiego i kulturowego (Witold Bobiński Świat w słowach i obrazach) rozpisany na
poziomy wymagań: podstawowy i ponadpodstawowy. Wymagania podstawowe są ważne dla dalszego uczenia
się przedmiotu. Powinna poradzić sobie z nimi zdecydowana większość zespołu klasowego. W zależności od
stopnia sprostania tym wymaganiom uczniowie otrzymują ocenę dopuszczającą lub dostateczną. Natomiast
za opanowanie umiejętności zapisanych jako ponadpodstawowe – ocenę dobrą lub bardzo dobrą. Uwaga! Po
podjęciu pracy z konkretnym zespołem uczniów może się okazać konieczne dokonanie pewnych przesunięć
w obrębie poziomów wymagań, aby dostosować je do rzeczywistej sytuacji edukacyjnej, z jaką nauczyciel
będzie miał do czynienia w danej klasie.
Teksty kultury
Poziom wymagań
Podstawowy (P) Ponadpodstawowy (PP)
Uczeń: Uczeń:
POCZĄTKI ŚWIATA, POCZĄTKI SŁOWA
Księga o poznaniu
stworzenia Re
i obalenia Apopa,
Enuma elisz, Owidiusz
Przemiany (fragment),
Hezjod Teogonia
(fragmenty)
– czyta cicho ze zrozumieniem
– klasyfikuje poznane teksty jako mity
– redaguje notatkę o cechach mitu, korzystając
ze Słowniczka terminów literackich
i kulturowych
– określa tematykę poznanych fragmentów mitów
– omawia motyw stworzenia
– porównuje elementy świata przedstawionego
mitów w celu wskazania podobieństw i różnic
– porządkuje w formie planu kolejność następowania
zjawisk w każdej ze starożytnych wizji
powstania świata
– porządkuje w formie streszczenia
kolejność następowania zjawisk w
każdej ze starożytnych wizji powstania
świata
– wyjaśnia pojęcie mit pierwotny
– odczytuje fragmenty mitów, które opowiadają
w sposób „obrazowy”
– odczytuje znaczenia symboliczne
Biblia – Stary – czyta głośno (wyraźnie i wyraziście) – czyta głośno, dokonując interpretacji
Testament: Księga – określa tematykę tekstu – postrzega Biblię jako źródło gatunków
Rodzaju; Historia – klasyfikuje przeczytany tekst jako fragment – wymienia cechy charakterystyczne dla
początków świata Biblii tekstów biblijnych
i ludzkości – wymienia elementy stworzenia w kolejności,
o jakiej wspomina Biblia
– nazywa uczucia towarzyszące Bogu podczas
aktu stworzenia
– cytuje odpowiednie fragmenty tekstu
– rozpoznaje i nazywa motywy
– uzasadnia własne zdanie, podając
odpowiednie argumenty
– porównuje różne ujęcia fabularne,
motywy, język

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Teksty kultury
Poziom wymagań
Podstawowy (P) Ponadpodstawowy (PP)
Uczeń: Uczeń:
– porównuje biblijny opis stworzenia z relacją
o powstaniu świata zawartą w mitach ludów
starożytnych
Biblia – Stary – czyta głośno (wyraźnie i wyraziście) – czyta głośno, dokonując interpretacji
Testament: Księga – klasyfikuje przeczytany tekst jako fragment – wyjaśnia motyw raju, stworzenia
Rodzaju; Pierwotny Biblii – nazywa wartości
stan szczęścia – określa tematykę tekstu
– określa elementy świata przedstawionego,
odwołując się do tekstu
– odpowiada na pytania, cytując odpowiednie
fragmenty tekstu
– rozumie Raj jako synonim szczęścia
– dobiera reprodukcję, która bardziej odpowiada
opisowi biblijnego Edenu
– proponuje inny tytuł dla przeczytanego fragmentu
Biblii
– rysuje drzewo życia lub drzewo poznania dobra
i zła
– definiuje pojęcia motyw, symbol
– omawia motyw Edenu w kulturze
– redaguje opis miejsca (ogród Eden)
Sztuka patrzenia: – zapoznaje się z informacjami na temat autora – określa zasady kompozycji obrazu
Michał Anioł i dzieła – wyjaśnia biblijny motyw stworzenia
Stworzenie Adama – ogląda fragment malowidła
– rozpoznaje na obrazie biblijny motyw stworzenia
człowieka
– określa czas i miejsce wydarzeń
– wymienia elementy obrazu
– opowiada o poszczególnych elementach
obrazu
– nazywa uczucia postaci przedstawionych na
obrazie
– wyjaśnia sens obrazu, korzystając z informacji
w podręczniku
człowieka
– wyjaśnia znaczenie poszczególnych
elementów obrazu
– wyjaśnia symbolikę, odwołując się do
Biblii
– wyjaśnia, na czym polega technika
fresku
– omawia podobieństwa i różnice dotyczące
rodowodu człowieka przedstawionego
w malarstwie i literaturze
Biblia – Nowy
Testament: Ewangelia
według św. Łukasza;
Przypowieść o siewcy,
Wyjaśnienie
przypowieści
– czyta głośno
– wypowiada się na temat narratora
– określa elementy świata przedstawionego
– rozpoznaje w utworze przypowieść
– podaje cechy przypowieści na podstawie poznanego
tekstu
– odczytuje ukryty sens przypowieści oraz jej
wymowę
– redaguje tekst wyjaśniający współczesnym
językiem znaczenie przypowieści o siewcy
– rozpoznaje i nazywa wartości
– wyjaśnia, czym charakteryzują się
alegoria, symbol, przenośnia
– wyjaśnia znaczenie motywów alegorycznych
i symbolicznych
– redaguje opowieść z wykorzystaniem
motywów alegorycznych lub
symbolicznych
Mity greckie – Dzie–
zapoznaje się z informacjami na temat Jana – wymienia znane mity
je Tezeusza (frag-Parandowskiego – opowiada o znanych bogach i bohatement
Mitologii Jana – czyta cicho ze zrozumieniem rach mitologicznych
Parandowskiego) – klasyfikuje utwór jako mit
– wyjaśnia, czym jest mit i mitologia
– określa elementy świata przedstawionego
– wymienia dokonania bohatera, jego zasługi
i winy
– wymienia sposoby upamiętnienia przez Ateńczyków
postaci Tezeusza
– redaguje napis, jaki można by umieścić na
pomniku Tezeusza
– wyjaśnia, czym jest prawda historyczna, fikcja
literacka, fantastyka
– wyjaśnia frazeologizmy wywodzące się
z mitologii
– ocenia dokonania bohatera
– formułuje hipotezę, uzasadnia ją,
korzystając z tekstu źródłowego
– wyjaśnia sens mitu, odwołując się do
tekstu
– wyjaśnia symboliczne znaczenie nici
Ariadny i labiryntu
– redaguje opowiadanie twórcze

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Teksty kultury
Poziom wymagań
Podstawowy (P) Ponadpodstawowy (PP)
Uczeń: Uczeń:
Zygmunt Kubiak – zapoznaje się z informacjami na temat Zygmun–
wyjaśnia symbolikę motywu morza
U źródeł mitów ta Kubiaka – wyjaśnia związek pieśni z mitem
greckich – czyta cicho ze zrozumieniem, wybierając odpowiednie
informacje
– odróżnia mity heroiczne od innych
– zapisuje w punktach dzieje Grecji i jej kultury
– kwalifikuje tekst jako popularnonaukowy, uzasadniając
własne zdanie
– tworzy oś czasu
Pieśń o Rolandzie – zapoznaje się z tłem historycznym wypadków, – odróżnia relację o zdarzeniach od
(fragmenty) o których opowiada utwór
– czyta głośno
– określa elementy świata przedstawionego
– wypowiada się na temat utworu, ilustrując wypowiedź
odpowiednimi fragmentami tekstu
– sporządza plan wydarzeń
– nazywa cechy bohatera
– ocenia postawę bohatera
– wyjaśnia, na czym polegał ideał rycerza
– komentuje zachowanie Rolanda, odwołując się
do zasad etyki rycerskiej
– redaguje napis nagrobny
– klasyfikuje Pieśń o Rolandzie jako epos rycerski
komentarza
– oddziela prawdę historyczną od fikcji
literackiej
– podaje cechy eposu rycerskiego
– sporządza kodeks rycerski
– redaguje sprawozdanie
Wszystko było poezją, – czyta cicho ze zrozumieniem, wybierając odpo–
opowiada o początkach
czyli o wspólnej wiednie informacje piśmiennictwa
kolebce epiki i liryki – określa tematykę tekstu
– cytuje pierwsze słowa zapisane przez człowieka
– wyjaśnia, czemu służyły pierwsze teksty
sumeryjskie
– odczytuje informacje z osi czasu
– wyjaśnia, w jakim celu ludzkość
zaczęła tworzyć literaturę
W KRÓLESTWIE NARRATORA
Ignacy Krasicki
Pan i pies, Ptaszki
w klatce, Mądry
i głupi, Dewotka,
Jagnię i wilcy, Czapla,
ryby i rak, Koniec
bajek
– zapoznaje się z informacjami na temat Ignacego
Krasickiego
– czyta głośno (wyraźnie i wyraziście)
– klasyfikuje utwór jako bajkę
– podaje inne znaczenia wyrazu bajka, korzysta-
jąc ze słownika języka polskiego
– formułuje definicję bajki, korzystając z podanego
słownictwa
– opowiada treść bajek
– nazywa wady i zalety bohaterów
– ocenia stosunek narratora do postaci
– wyjaśnia sens bajek (morał)
– wyjaśnia, czym jest alegoria
– streszcza fabułę wybranej bajki
– bierze udział w inscenizacji bajki
– czyta głośno, dokonując interpretacji
– rozróżnia bajki zwierzęce, narracyjne
i epigramatyczne
– wyjaśnia znaczenie tytułów
– wyjaśnia ogólnoludzki i ponadczasowy
charakter bajek
– omawia kontekst historyczny
– wyjaśnia znaczenie alegorii
– wyjaśnia, czemu służy wykorzystanie
elementów epickich
– dopisuje dalszy ciąg tekstu, rozwijając
myśl autora
– dokonuje adaptacji scenicznej bajki
Adam Mickiewicz
Zając i żaba, Żona
uparta
– zapoznaje się z informacjami na temat Adama
Mickiewicza
– czyta głośno (wyraźnie i wyraziście)
– klasyfikuje utwór jako bajkę
– podaje definicję bajki
– opowiada treść bajek
– wyjaśnia morał zawarty w bajce
– wyjaśnia, czym jest neologizm
– odczytuje neologizmy
– wyjaśnia, czym jest sentencja
– cytuje sentencje
– bierze udział w adaptacji scenicznej bajki
– czyta głośno, dokonując interpretacji
– uzasadnia przynależność bajki do
określonej kategorii
– wyjaśnia znaczenie tytułów
– wyjaśnia, na czym polega żart
– wyjaśnia związek między budową
składniową a wersyfikacją
– wyjaśnia neologizmy i określa ich
funkcję w utworze
– tworzy sentencje
– dokonuje adaptacji scenicznej bajki

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Teksty kultury
Poziom wymagań
Podstawowy (P) Ponadpodstawowy (PP)
Uczeń: Uczeń:
Adam Mickiewicz – czyta głośno (wyraźnie i wyraziście) – czyta głośno, dokonując interpretacji
Świtezianka – określa elementy świata przedstawionego
– opisuje scenerię zdarzeń
– nazywa uczucia i postawy bohaterów
– wyraża własne zdanie na temat winy
młodzieńca
– określa nastrój
– wypowiada się na temat narratora i jego wiedzy
o bohaterach
– cytuje odpowiednie fragmenty tekstu
– rozpoznaje motyw winy i kary
– klasyfikuje utwór jako balladę
– wyjaśnia motyw winy i kary
– wypowiada się na temat postawy
narratora wobec postaci
– definiuje pojęcie ballada, korzystając
z podanego słownictwa
– układa mowę obrończą
– redaguje opowiadanie twórcze na
temat okoliczności powstania utworu
– dokonuje adaptacji scenicznej lub filmowej
utworu (w tym: dobiera oświetlenie,
muzykę, efekty dźwiękowe)
Moje zdanie jest
takie – czyli warsztat
dyskutanta
– wyjaśnia, czym jest dyskusja
– formułuje zasady obowiązujące podczas
dyskusji
– ocenia postępowanie bohatera
– formułuje tezę
– gromadzi argumenty na poparcie tezy
– zabiera głos w dyskusji
– bierze czynny udział w dyskusji
Karol Dickens – zapoznaje się z informacjami na temat Karola – cytuje fragmenty utworu, które uważa
Opowieść wigilijna Dickensa za szczególnie dobrze napisane
(fragmenty) – czyta cicho ze zrozumieniem
– opowiada o swoich wrażeniach czytelniczych
– wyjaśnia, czym jest fabuła
– określa elementy fabuły
– rozróżnia elementy realistyczne i nierealistyczna
– wyraża opinię na temat bohatera utworu
– cytuje fragmenty zawierające opinię narratora
o bohaterze
– omawia problematykę moralną utworu
– redaguje kartkę z życzeniami świątecznymi
– odczytuje fragment będący zawiązaniem
akcji
– redaguje treść wizytówki
– redaguje prywatny dekalog bohatera
– nazywa motywy, wątki i myśli obecne
w innych utworach
– wyjaśnia symboliczne znaczenie
zdarzeń
– wyjaśnia nawiązania do Biblii
Sztuka opowiadania,
czyli co zrobić, by inni
nas słuchali
– czyta odpowiednie fragmenty tekstu
– wypowiada się na temat utworu
– wyjaśnia kompozycję opowiadania
– odnajduje w opowieści wskazane człony
kompozycyjne (wstęp, rozwój akcji, punkt
kulminacyjny)
– wybiera elementy składające się na bogaty
w informacje wstęp
– określa rodzaj narracji i typ narratora
– cytuje fragmenty zawierające opinię narratora
o bohaterze
– odczytuje fragmenty będące opisami
– redaguje opowiadanie
– wypowiada się na temat budowy zdań
w opowiadaniu
– wyjaśnia, czemu służy zmiana tempa
narracji
– redaguje opowiadanie z elementami
opisu i wielością narracji
Bolesław Prus – zapoznaje się z informacjami na temat Bolesła–
opowiada o przemianie jednego
W górach wa Prusa
– czyta cicho ze zrozumieniem
– określa czas i miejsce wydarzeń
– rozróżnia głównego bohatera i postacie
drugoplanowe
– redaguje plan wydarzeń w formie równoważników
zdań
– cytuje fragmenty tekstu zawierające opis wrażeń
i przeżyć
– odczytuje fragment będący punktem
kulminacyjnym
– określa rodzaj narracji i typ narratora
– wyjaśnia pojęcie nowela
z bohaterów
– przedstawia przebieg akcji na
wykresie
– opisuje rysunek obrazujący narrację
w utworze
– wyjaśnia zależność między czasem
a napięciem akcji
– formułuje wskazówki dla uczestników
wycieczek górskich
– wyjaśnia sens stwierdzenia: „podobne
lecz podobnym”
– redaguje krótką nowelę zatytułowaną
„Podobne lecz podobnym”

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Teksty kultury
Poziom wymagań
Podstawowy (P) Ponadpodstawowy (PP)
Uczeń: Uczeń:
Henryk Sienkiewicz – zapoznaje się z informacjami na temat Henryka – notuje w punktach wydarzenia tworząOgniem
i mieczem Sienkiewicza oraz utworu ce fabułę i omawia związki między nimi
(fragmenty) – czyta cicho ze zrozumieniem
– określa elementy świata przedstawionego
– cytuje fragmenty opisujące stan ducha
bohatera
– ocenia postępowanie bohaterów
– wymienia wartości typowe dla etyki rycerskiej,
odnosząc je do bohaterów
– redaguje napis nagrobny
– wskazuje w tekście odwołania
do tradycji kulturowej
– odróżnia język naukowy od literackiego
– odróżnia powieść historyczną od innych rodzajów
powieści
– dzieli elementy świata przedstawionego
na fikcyjne i historyczne
– wyjaśnia motywy działania bohaterów
– komentuje sposób opowiadania
narratora (narracja obiektywna
i subiektywna)
– zapisuje w punktach dekalog rycerski
– wyjaśnia różnice między powieścią
historyczną a naukową pracą
historyczną
– wyjaśnia, czym charakteryzuje się
język naukowy i literacki
– relacjonuje wydarzenia językiem pracy
naukowej lub podręcznika do historii
– podaje cechy powieści historycznej
Jeśli chodzi
o mnie… – opinia i jej
uzasadnienie
– wybiera sformułowania podkreślające fakt wypowiadania
się we własnym imieniu
– układa zdania złożone, w których do opinii
dodaje wstępny argument
– wyraża własne zdanie, uzasadniając je
– przekształca podane sformułowania
w taki sposób, by sygnalizowały fakt
wypowiadania się we własnym imieniu
– wyraża własną opinię, gromadząc na
jej poparcie kilka argumentów
– formułuje wypowiedzi logiczne, zrozumiałe
i poprawne pod względem
językowym
Antoine de – zapoznaje się z informacjami na temat – określa adresata utworu, uzasadniając
Saint-Exupéry Antoine’a de Saint-Exupéry’ego wypowiedź
Mały Książę – czyta cicho ze zrozumieniem
– opowiada o swoich wrażeniach czytelniczych
– określa czas i miejsce wydarzeń
– podaje przykłady wydarzeń prawdopodobnych
i baśniowych
– wymienia postacie, dzieląc je na pierwszoplanowe,
drugoplanowe i epizodyczne
– określa rolę narratora
– charakteryzuje głównego bohatera
– podaje przyczyny opuszczenia Róży przez
bohatera
– porównuje postawy życiowe i zachowania
Pijaka i Bankiera
– wyjaśnia przyczyny szacunku Małego Księcia
do Latarnika
– cytuje sentencje zawarte w utworze
– redaguje list w imieniu Małego Księcia
– porównuje Małego Księcia sprzed
wyprawy z tym, który decyduje się
wrócić na swoją planetę
– wyjaśnia istotę władzy Króla
– wyjaśnia sens „lekcji” Lisa
– rozwija sens wybranej sentencji w formie
kilkuzdaniowej wypowiedzi
– wyjaśnia motyw wędrówki
– wymienia znane utwory i dzieła
sztuki, w których pojawia się motyw
wędrówki
– porównuje świat dorosłych i dzieci
– charakteryzuje świat dorosłych, wyjaśniając
alegorie
– wnioskuje, argumentuje
– redaguje twórcze opowiadanie
z dialogiem
James Herriot – zapoznaje się z informacjami na temat Jamesa – określa motywy działania bohatera
To nie powinno się Herriota – redaguje wstęp do opowiadania
zdarzyć (fragment) – czyta cicho ze zrozumieniem
– określa elementy świata przedstawionego
– wylicza cechy bohatera
– nazywa uczucia bohatera
– cytuje odpowiednie fragmenty tekstu
– formułuje rady dla bohatera
– redaguje dalszy ciąg zdarzeń w formie
listu lub dialogu
– przytacza argumenty zachęcające do
poznania całej powieści, wykorzystując
terminologię właściwą utworom
epickim
Sławomir Mrożek – zapoznaje się z informacjami na temat Sławo–
formułuje morał płynący
Śpiąca królewna mira Mrożka
– czyta cicho ze zrozumieniem
– opowiada o swoich wrażeniach czytelniczych
– przypomina treść baśni, która stała się inspiracją
do napisania utworu
z opowieści
– przedstawia prawdziwe myśli
bohaterów w formie monologów
– porównuje utwór z pierwowzorem
w zakresie dokonanych zmian

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Teksty kultury
Poziom wymagań
Podstawowy (P) Ponadpodstawowy (PP)
Uczeń: Uczeń:
– określa elementy świata przedstawionego
– dzieli wydarzenia na oczekiwane (spodziewane)
i nieoczekiwane (zaskakujące)
– wyjaśnia, czym jest epilog
– redaguje zakończenie (epilog)
– wyjaśnia, czym jest konwencja literacka
– wyjaśnia, na czym polega deformacja
gatunku
– redaguje zakończenie (epilog),
zachowując przyjętą konwencję
Sławomir Mrożek
Artysta
– czyta głośno (wyraźnie i wyraziście)
– określa czas i miejsce wydarzeń
– przekazuje informacje na temat bohaterów
– wyjaśnia motywy działania postaci
– wyjaśnia przyczyny niepowodzenia misji
bohatera
– wybiera ilustrację do tekstu, uzasadniając
wybór
– wymienia elementy zbliżające utwór do bajek
– wymienia elementy odróżniające utwór od
bajek
– układa ogłoszenie o naborze zwierząt do cyrku
– czyta głośno, dokonując interpretacji
– relacjonuje wydarzenia z punktu
widzenia dyrektora
– formułuje w imieniu narratora
pouczenie dla bohatera
– dokańcza stwierdzenie, odpowiednio
je uzasadniając
– uzasadnia związek tekstu z ilustracją
– wyjaśnia, na czym polega załamanie
konwencji gatunku
– redaguje dalszy ciąg rozmowy
Z naszego świata – czyta cicho ze zrozumieniem – wyjaśnia związki między tekstem
w świat epiki, czyli – wyjaśnia pojęcia zawarte w tekście a obrazem
pomysł na przebój – przygotowuje projekt utworu epickiego – redaguje wątek powieściowy
czytelniczy – wypowiada się na temat reprodukcji obrazu
W GŁĄB MYŚLI I UCZUĆ
Liryczne – czyta cicho ze zrozumieniem, zaznaczając – wyjaśnia sens nazwy przenośnia
wtajemniczenie niejasne fragmenty tekstu
– określa tematykę przeczytanego tekstu
– układa pytania do tekstu
– wymienia cechy liryki
– podaje różnice między liryką a epiką
– redaguje wypowiedź zawierającą własne refleksje
na temat wiersza
– wymienia różne odmiany liryki
– podaje charakterystyczne cechy
różnych odmian liryki
Jan Kochanowski
Fraszki
– zapoznaje się z informacjami na temat Jana
Kochanowskiego
– zapoznaje się z pochodzeniem i znaczeniem
słowa fraszka
– czyta głośno (wyraźnie i wyraziście)
– opowiada o swoich wrażeniach czytelniczych
– klasyfikuje poznane utwory jako fraszki
– wymienia cechy fraszki
– określa tematykę fraszek
– odczytuje myśli zawarte we fraszkach
– określa adresata wypowiedzi podmiotu
lirycznego
– podaje informacje na temat podmiotu lirycznego
– wyjaśnia, czym jest sentencja
– cytuje fragmenty będące sentencjami
– redaguje hasła zawierające myśli wyrażone
w poszczególnych fraszkach
– redaguje tekst reklamy o zdrowiu i lipie
– czyta głośno (z prawidłową wymową
archaizmów), dokonując interpretacji
– rozróżnia rodzaje fraszek
– wyjaśnia, na czym polegają różnice
między poszczególnymi rodzajami
fraszek
– uzasadnia słuszność lub fałsz myśli
wyrażonych we fraszkach
– omawia kompozycję fraszek
– traktując fraszki jako wypowiedzi
tej samej postaci, opracowuje jej
duchowy portret
– redaguje artykuł hasłowy na temat snu
– pisze tekst wywiadu z poetą
Ignacy Krasicki – czyta głośno (wyraźnie i wyraziście) – czyta głośno (z prawidłową wymową
(Święta miłości – określa adresata wypowiedzi podmiotu archaizmów), dokonując interpretacji
kochanej ojczyzny…) lirycznego
– cytuje bezpośrednie zwroty do odbiorcy
– określa charakter słów skierowanych do
adresata
– wyjaśnia, w czyim imieniu wypowiada
się podmiot liryczny
– w jednym zdaniu zapisuje pragnienie
osoby wypowiadającej się w utworze

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Teksty kultury
Poziom wymagań
Podstawowy (P) Ponadpodstawowy (PP)
Uczeń: Uczeń:
– odczytuje sformułowania kojarzące się pozytywnie
i negatywnie
– klasyfikuje utwór jako hymn
– rozpoznaje w omawianym tekście utwór
patriotyczny
– wyjaśnia, czym jest apostrofa
– odczytuje apostrofę
– wymyśla tytuł dla utworu
– redaguje kilkuzdaniową wypowiedź na temat
miłości do ojczyzny
– wypowiada się na temat efektu
zaskoczenia
– omawia rolę apostrofy
– wymienia cechy utworu
patriotycznego
– wyjaśnia kontekst historyczny
– wymienia cechy hymnu
– redaguje kilkuzdaniową wypowiedź
na temat miłości do ojczyzny, cytując
w niej fragmenty tekstu
Józef Wybicki – zapoznaje się z informacjami na temat Józefa – czyta głośno, dokonując interpretacji
Pieśń Legionów Wybickiego – wypowiada się na temat okoliczności
Polskich we Włoszech – zapoznaje się z informacjami o powstaniu
i dalszych losach utworu
– czyta głośno (wyraźnie i wyraziście)
– odszukuje w tekście echa polskiej i europejskiej
historii (postacie, zdarzenia)
– wyjaśnia znaczenie zaimka „my”
– nazywa uczucia wyrażone w utworze
– wyjaśnia znaczenie utworu, uzasadniając
wypowiedź
– wymienia cechy hymnu
– wymienia sytuacje i okoliczności, w których
śpiewany (grany) jest hymn
– formułuje zasady obowiązujące podczas
wykonywania hymnu
– zabiera głos w dyskusji
– wygłasza z pamięci tekst hymnu narodowego
powstania utworu
– wyjaśnia, co łączy wybitne postacie
Polaków przywołane w tekście
– tłumaczy sens porównania
– wypisuje cele polityczne i idee zawarte
w tekście
– wyjaśnia przyczyny popularności
utworu w okresie, gdy jego oficjalne
śpiewanie było zabronione
– wyjaśnia, czym jest hymn narodowy
(państwowy)
– bierze czynny udział w dyskusji
– analizuje budowę utworu
Adam Mickiewicz – czyta głośno (wyraźnie i wyraziście) – czyta głośno, dokonując interpretacji
Do M*** – opowiada o swoich wrażeniach czytelniczych
– zna konieczne fakty z życia poety
– określa formę utworu (monolog)
– wyjaśnia, z jakiej perspektywy czasowej wypowiada
się osoba mówiąca
– ustala fakty na temat osób, o których jest mowa
w tekście
– określa nastrój osoby mówiącej
– notuje w formie tabeli
– cytuje odpowiednie fragmenty tekstu
– opisuje scenę, która najmocniej oddziałuje
na wyobraźnię
– wyjaśnia kontekst biograficzny utworu
– wyjaśnia, dlaczego utwór jest monologiem
lirycznym
– rekonstruuje historię wyłaniającą się
ze słów osoby mówiącej
– omawia budowę wiersza
– sprawdza cechy melodyczne wiersza
Sztuka patrzenia:
Caspar David
Friedrich Kobieta
w oknie
– czyta tekst o dziele sztuki
– wybiera potrzebne informacje
– określa zasady kompozycji obrazu
– opisuje kolorystykę obrazu
– wskazuje źródła światła
– ustala wspólną problematykę wiersza i obrazu
– opisuje obraz
– wyjaśnia sens naddany koloru
i światła
– odczytuje znaczenia poszczególnych
elementów obrazu
– wyjaśnia symbolikę okna
– wyjaśnia, na czym polega technika
malarska
– opisuje obraz, stosując język poetycki
Cyprian Norwid – zapoznaje się z informacjami na temat Cypriana – opowiada o losach Romea i Julii
W Weronie Norwida
– czyta głośno (wyraźnie i wyraziście)
– opowiada o swoich wrażeniach czytelniczych
– określa tematykę utworu
– tworzy plastyczną wersję fragmentów wiersza
– opowiada o swoim rysunku
– porównuje wykonane rysunki
– wyjaśnia, czym są słowa-klucze
– formułuje definicję obrazu
poetyckiego
– wyjaśnia sens obrazów poetyckich
(interpretuje przenośnie)
– odnajduje w wierszu słowa-klucze
– wyjaśnia znaczenie słów-kluczy
– porównuje sposób przedstawienia
uczuć i refleksji w utworach

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Teksty kultury
Poziom wymagań
Podstawowy (P) Ponadpodstawowy (PP)
Uczeń: Uczeń:
Cyprian Norwid – wypowiada się na temat zjawiska burzy – opowiada o literackich, malarskich
Burza [I] (fragment) – słucha fragmentów nagrania utworu Cztery
pory roku
– wypowiada się na temat obrazu Burza
śniegowa
– czyta głośno (wyraźnie i wyraziście)
– identyfikuje bohatera wiersza
– opisuje sytuację, w jakiej znajduje się bohater
– wyjaśnia pojecie apostrofy
– odczytuje apostrofę
– określa charakter monologu, korzystając
z podanego słownictwa
– dostrzega motyw burzy
– rozwija myśl w formie kilkuzdaniowej
wypowiedzi pisemnej
i filmowych obrazach burz
– czyta głośno, dokonując interpretacji
– podaje informacje na temat osoby
mówiącej
– opowiada o scenerii, w jakiej rozgrywa
się burza, cytując odpowiednie
fragmenty tekstu
– wyjaśnia rolę apostrofy
– wyjaśnia znaczenie motywu burzy
– interpretuje przenośnie
– wyjaśnia sposób przedstawiania
uczuć i refleksji
– dostrzega i wyjaśnia relacje między
różnymi utworami
Maria Pawlikowska–
zapoznaje się z informacjami na temat Marii – czyta głośno, dokonując interpretacji
-Jasnorzewska Pawlikowskiej- Jasnorzewskiej – nazywa uczucia
Miłość, Listy, Ogród, – czyta głośno (wyraźnie i wyraziście) – interpretuje przenośnie z wierszy
Ślepa, Miłość, Łzy – opowiada o swoich wrażeniach czytelniczych
– nazywa bohaterki wierszy
– opowiada o sytuacjach, w jakich znajdują się
bohaterki wierszy
– cytuje fragmenty będące bezpośrednimi
nazwami uczuć
– identyfikuje adresatów wypowiedzi
– wyjaśnia, na czym polega przenośnia
– odczytuje przenośnie zawarte w wierszach
– redaguje twórcze opowiadanie oparte
na historii zawartej w wierszach
– wylicza cechy sformułowań
poetyckich
– wybiera opinię, uzasadniając ją
– układa wiersze w fabularną całość,
łącząc poszczególne utwory
komentarzem
– redaguje twórcze opowiadanie
z dialogiem oparte na historii zawartej
w wierszach, wykorzystując fragmenty
utworów
Kazimierz Wierzyński – zapoznaje się z informacjami na temat Kazimie–
czyta głośno, dokonując interpretacji
Zielono mam w głowie rza Wierzyńskiego
– czyta głośno (wyraźnie i wyraziście)
– opowiada o swoich wrażeniach czytelniczych
– określa nastrój wiersza
– wypisuje sformułowania wywołujące „barwne”
wrażenia
– nazywa motywy roślinne
– wyjaśnia, czym jest przerzutnia
– odczytuje przerzutnie
– tworzy wersję malarską wiersza
– wyjaśnia, w jaki sposób nastrój
wiersza oddziałuje na czytelnika
– wyjaśnia symboliczne znaczenia
kolorów
– korzysta ze słownika symboli
– wyjaśnia sens wyznania podmiotu
lirycznego
– nazywa stany emocjonalne podmiotu
lirycznego
– wyjaśnia, jaką funkcję pełnią motywy
roślinne
– wyjaśnia stosowanie przerzutni
– tworzy i opisuje wersję malarską
wiersza
Kazimierz Wierzyński
100 m
– czyta głośno (wyraźnie i wyraziście)
– nazywa wrażenia czytelnicze
– określa tematykę utworu
– nazywa postać mówiącą, uzasadniając
wypowiedź cytatami
– podaje cechy postaci mówiącej
– określa cel sportowca; środki, które prowadzą
do celu; przeciwnika, którego musi pokonać
– wyjaśnia, czym jest rym
– rozróżnia rymy dokładane i niedokładne,
żeńskie i męskie
– odczytuje rymy z wiersza
– czyta głośno, dokonując interpretacji
– określa funkcję, jaką pełnią rymy
w wierszu
– proponuje inny tytuł dla utworu,
uzasadniając wypowiedź
– wymienia bohaterów innych utworów,
którzy cechami przypominają postać
mówiącą w wierszu
– wyraża opinię na temat wierszy
o tematyce sportowej
– dokonuje adaptacji wiersza na obrazy
filmowe

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Teksty kultury
Poziom wymagań
Podstawowy (P) Ponadpodstawowy (PP)
Uczeń: Uczeń:
Jan Twardowski
Z bliska, Nie łabędzi
śpiew, Święty Antoni,
Pomału, Teoretyk,
Obawa
– zapoznaje się z informacjami na temat Jana
Twardowskiego
– czyta głośno (wyraźnie i wyraziście)
– opowiada o swoich wrażeniach czytelniczych
– określa tematykę utworów
– odczytuje myśli zawarte w poszczególnych
tekstach
– klasyfikuje poznane utwory jako fraszki
– wymienia cechy fraszki
– czyta głośno, dokonując interpretacji
– rozróżnia rodzaje (odmiany) fraszek
– wyjaśnia, na czym polegają różnice
między poszczególnymi rodzajami
fraszek
– układa komentarz na temat poznanych
utworów
– wypowiada się o języku fraszek
– porównuje fraszki różnych poetów
– układa fraszkę
Zbigniew Herbert – zapoznaje się z informacjami na temat Zbignie–
czyta głośno, dokonując interpretacji
Dwie krople wa Herberta
– czyta głośno (wyraźnie i wyraziście)
– opowiada o swoich wrażeniach czytelniczych
– określa tematykę utworu, uzasadniając
wypowiedź
– podaje informacje na temat bohaterów wiersza
– odczytuje najważniejszy fragment tekstu, uzasadniając
własne zdanie
– wyjaśnia fragmenty tekstu, których
zrozumienie sprawia kłopot
– formułuje pytania dotyczące opowiedzianej
w wierszu historii dwojga
bohaterów
– charakteryzuje język wiersza
– redaguje wypowiedź na temat miłości
jako tematu literackiego
Zbigniew Herbert – czyta głośno (wyraźnie i wyraziście) – czyta głośno, dokonując interpretacji
Pan od przyrody – opowiada o swoich wrażeniach czytelniczych
– odczytuje fragmenty ujawniające osobę
mówiącą
– podaje informacje na temat osoby mówiącej
– podaje informacje na temat bohatera utworu
– zapisuje w punktach losy osoby mówiącej i
bohatera utworu
– nazywa cechy bohatera
– nazywa uczucia osoby mówiącej
– określa stosunek osoby mówiącej do bohatera
– odczytuje przenośnie
– redaguje stronę z kroniki szkolnej
– wyjaśnia sens zawartych w utworze
przenośni
– wyjaśnia sens zakończenia
– określa ideę utworu
– wypowiada się na temat języka poezji
– redaguje monolog skierowany do
bohatera wiersza
Wisława Szymborska – zapoznaje się z informacjami na temat Wisławy – czyta głośno, dokonując interpretacji
Niektórzy lubią poezję Szymborskiej
– czyta głośno (wyraźnie i wyraziście)
– omawia tematykę utworu
– omawia budowę wiersza
– wyjaśnia różnicę między osobą mówiącą
a autorem
– zastępuje powtarzający się wyraz bardziej precyzyjnymi
słowami
– odczytuje ze słownika języka polskiego lub
encyklopedii znaczenie słowa poezja
– odczytuje najbardziej zaskakujący
fragment tekstu, uzasadniając wybór
– określa sens wiersza
– wypowiada się na temat „przymusu”
czytania poezji w szkole, uzasadniając
swoją wypowiedź tytułami wierszy
– definiuje słowo poezja
Wisława Szymborska – wyjaśnia znaczenie słowa sumienie – czyta głośno, dokonując interpretacji
Pochwała złego – wyjaśnia znaczenia związków frazeologicznych – dokonuje (z uzasadnieniem) innego
o sobie mniemania z wyrazem sumienie
– tworzy artykuł hasłowy wyjaśniający znaczenie
pojęcia sumienie
– czyta głośno (wyraźnie i wyraziście)
– określa tematykę utworu
– omawia budowę wiersza
podziału utworu
– odczytuje fragment tekstu, sprawiający
największe wrażenie, uzasadniając
wybór
– odpowiada na pytanie ”dlaczego?”
w odniesieniu do poszczególnych
wersów wiersza
– formułuje własny komentarz do wiersza,
rozwijając podaną myśl
– wyjaśnia sens tytułu

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Teksty kultury
Poziom wymagań
Podstawowy (P) Ponadpodstawowy (PP)
Uczeń: Uczeń:
Halina Poświatowska
Jestem Julią
– zapoznaje się z informacjami na temat Haliny
Poświatowskiej
– czyta głośno (wyraźnie i wyraziście)
– formułuje pytania nasuwające się podczas
czytania utworu
– rozmawia na temat możliwych odpowiedzi na
zadane pytania
– określa tematykę utworu
– określa związek treści utworu z dramatem
Szekspira
– nazywa przeżycia, uczucia osoby mówiącej
– wyróżnia obrazy poetyckie
– czyta głośno, dokonując interpretacji
– dyskutuje na temat zasadności postawionych
pytań
– wyjaśnia sens obrazów poetyckich
– wykorzystuje wiedzę o utworze Szekspira
do interpretacji utworu
– formułuje (rozwijając podane stwierdzenia)
własny komentarz do wiersza
zawierający propozycję wyjaśnienia
jego zagadki
– wypowiada się na temat języka poezji
Halina Poświatowska – czyta głośno (wyraźnie i wyraziście) – czyta głośno, dokonując interpretacji
***[zawsze kiedy – opowiada o swoich wrażeniach czytelniczych – wyjaśnia, dlaczego wiersz można
chcę żyć krzyczę] – określa tematykę utworu
– wymienia wartości cenione przez postać
mówiącą
– nazywa przeżycia, uczucia osoby mówiącej
– zestawia osobę mówiącą w wierszu z autorką
traktować jak poetycką biografię
– wypowiada się na temat języka poezji
Adam Zagajewski – słucha fragmentu chorału gregoriańskiego – podaje charakterystyczną cechę cho-
Szybki wiersz – zapoznaje się z informacjami na temat Adama
Zagajewskiego
– czyta głośno (wyraźnie i wyraziście)
– określa sytuację liryczną, w jakiej znajduje się
bohater
– omawia okoliczności towarzyszące przedstawionej
sytuacji
– określa przeżycia, stany emocjonalne bohatera
– odczytuje zaskakujące połączenia słowne
– określa problem wiersza, rozwijając wybraną
propozycję
rału jako utworu muzycznego
– wypowiada się na temat odrodzenia
elementów chorałowych w muzyce
popularnej
– czyta głośno, dokonując interpretacji
– wyjaśnia sens sformułowań określających
sytuację, w jakiej znalazł się
bohater
– wyjaśnia informacje dotyczące miejsca
pobytu bohatera, powołując się
na fragmenty tekstu
– ocenia połączenia słowne obecne
w wierszu
– zadaje pytania, które prowokuje
wiersz
– porównuje wiersz z chorałem
Adam Zagajewski
Wzgórze
– czyta głośno (wyraźnie i wyraziście)
– opowiada o świecie przedstawionym w wierszu
– podkreśla we fragmencie zapisków zdanie, które
mogłoby być wyjaśniającym komentarzem
do wiersza
– ogląda reprodukcję obrazu
– wypowiada się na temat obrazu
– proponuje inny tytuł dla obrazu
– czyta głośno, dokonując interpretacji
– formułuje pytania, które nasuwają się
po przeczytaniu wiersza
– porównuje świat przedstawiony na
obrazie i w wierszu
– porównuje środki artystycznego wyrazu
zastosowane przez poetę i malarza
– wyjaśnia rolę poezji
ŚWIAT NA SCENIE
Od Tespisa do – wyjaśnia różne znaczenia słowa teatr – używa słowa teatr w różnych
Szekspira, czyli – czyta cicho ze zrozumieniem znaczeniach
dzieciństwo i młodość – określa tematykę przeczytanego tekstu – opowiada o początkach teatru
teatru i dramatu – odczytuje informacje z osi czasu
– podaje informacje na temat teatru w Grecji
– opowiada o współczesnym teatrze
– wyjaśnia znaczenie słownictwa związanego
z teatrem i początkami teatru
– korzysta ze słownika języka polskiego
i wyrazów obcych
– przedstawia pochodzenie nazwy
dramat
– wymienia różnice między teatrem
współczesnym a teatrem greckim

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Teksty kultury
Poziom wymagań
Podstawowy (P) Ponadpodstawowy (PP)
Uczeń: Uczeń:
William Szekspir – zapoznaje się z informacjami na temat Williama – wyjaśnia motywy działania bohaterów
Romeo i Julia Szekspira
– czyta cicho ze zrozumieniem
– określa czas i miejsce wydarzeń
– rekonstruuje przebieg wydarzeń
– opowiada o zdarzeniu będącym zawiązaniem
akcji
– opowiada o losach postaci
– charakteryzuje postacie dramatu
– przytacza argumenty z tekstu
– określa rolę chóru
– wyjaśnia pojęcie tragizmu
– odróżnia dramat od innych rodzajów literackich
– wymienia cechy dramatu jako rodzaju
literackiego
– wyjaśnia sens wypowiedzi bohaterów
– charakteryzuje postacie tragiczne
– wyjaśnia, co odróżnia rodzaje
literackie od siebie
– wymienia cechy dramatu
szekspirowskiego
– wyjaśnia, czym jest miłość tragiczna
– wypowiada się na temat przekładu
dramatu
– wymyśla szczęśliwe zakończenie
wydarzeń
– wypowiada się na temat obejrzanych
inscenizacji sztuk Szekspira oraz
adaptacji filmowych jego utworów
Dramat na scenie, – czyta cicho, mając na uwadze informacje poda–
wyjaśnia rolę didaskaliów
czyli przedstawienie ne w tekście
– określa tematykę przeczytanego tekstu
– wyjaśnia zależność między dramatem a teatrem
– dostrzega powiązania terminu inscenizacja
z reżyserem i przedstawieniem
– posługuje się słownictwem związanym
z teatrem
– wyjaśnia, czym są didaskalia
– wymienia środki wyrazu (znaki), którymi posługuje
się teatr
– tłumaczy, na czym polega umowność
w teatrze
– określa rolę poszczególnych znaków
teatralnych
– wyjaśnia, na czym polega język teatru
– analizuje tekst dramatu, mając na
uwadze jego cechy
– dopisuje didaskalia
Warsztaty teatralne
dla początkujących
inscenizatorów
i aktorów
– określa rolę reżysera, aktora, scenografa i kompozytora
w przygotowaniu przedstawienia
– bierze udział w przygotowaniach do
inscenizacji:
• wyznacza role

włącza się w projektowanie i wykonanie
dekoracji
• proponuje rekwizyty

wypowiada własne zdanie na temat
scenografii
• uczestniczy w próbach
– odróżnia gest od mimiki
– bierze udział w przedstawieniu
– posługuje się fachowym słownictwem
– aktywnie uczestniczy w przygotowaniach
do inscenizacji:

wybiera tekst do inscenizacji, mając
na uwadze jego atrakcyjność dla
współczesnego widza

wypowiada się z uzasadnieniem na
temat zasadności zachowania realiów
historycznych
• wyznacza funkcje i role

przedstawia projekt dekoracji w formie
opisu lub rysunku
• projektuje i wykonuje rekwizyty
• proponuje gest i mimikę
• wybiera muzykę

dyskutuje na temat sposobu inscenizacji,
uzasadniając swe zdanie
Adam Mickiewicz – czyta cicho ze zrozumieniem, korzystając ze – podaje informacje na temat genezy
Dziady cz. II słowniczka trudniejszych wyrazów i zwrotów
– określa czas i miejsce akcji
– wypowiada się na temat scenerii
– rozpoznaje postać głównego bohatera
– formułuje definicję upiora na podstawie wiersza
– podaje informacje na temat kolejnych
postaci-duchów
– ocenia bohaterów
– dostrzega w utworze motyw winy i kary
– wybiera spośród wypowiedzi chóru te, które
mają charakter nauki moralnej
– rozpoznaje w utworze dramat
– wylicza cechy dramatu
utworu
– wyjaśnia motyw upiora
– wylicza dzieła literackie i filmowe
z motywem upiora
– określa rolę Guślarza w obrzędzie
– określa funkcje duchów
– odróżnia elementy nawiązujące do
religii chrześcijańskiej od elementów
zaczerpniętych z obrzędowości
pogańskiej
– wyjaśnia motyw winy i kary
– wyjaśnia główną myśl dramatu: problem
życia i śmierci

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Teksty kultury
Poziom wymagań
Podstawowy (P) Ponadpodstawowy (PP)
Uczeń: Uczeń:
– redaguje w punktach raport z przebiegu
uroczystości
– bierze udział w przygotowaniach
do inscenizacji
– redaguje sprawozdanie z uroczystości
– opisuje obrzęd z zachowaniem
realiów
– aktywnie uczestniczy w przygotowaniach
do inscenizacji
Komedia, siostra
tragedii
– czyta cicho ze zrozumieniem
– określa tematykę przeczytanego tekstu
– odróżnia komedię od tragedii na podstawie
ich cech
– wymienia cechy komizmu
– rozróżnia odmiany komizmu
– wyjaśnia określenie: „komedia, młodsza siostra
tragedii”
– wyjaśnia pochodzenie nazwy komedia
– formułuje objaśnienie pojęcia komizm
na podstawie tekstu
– podaje i wyjaśnia przykłady różnych
odmian komizmu
– wymienia cechy akcji, która nie
mogłaby stanowić podstawy fabuły
komediowej
Aleksander Fredro
Zemsta
– zapoznaje się z informacjami na temat Aleksandra
Fredry
– czyta cicho ze zrozumieniem
– określa czas i miejsce wydarzeń
– rekonstruuje przebieg wydarzeń
– wymienia głównych bohaterów dramatu
– rozpoznaje i nazywa wady i zalety postaci
– odczytuje ze słownika języka polskiego znaczenie
wyrazu zemsta
– opowiada o śmiesznych sytuacjach
– wyjaśnia znaczenie słowa intryga
– rozróżnia odmiany komizmu
– układa listę postaci, mając na uwadze ich
cechy komiczne
– rozpoznaje w utworze komedię charakterów
– przytacza argumenty z tekstu
– proponuje gesty i ruch sceniczny dla wybranej
postaci
– recytuje fragmenty utworu
– opowiada o genezie utworu
– wyjaśnia istotę sporu
– przedstawia na rysunku poczynania
bohaterów ułożone w pary: wyrządzona
krzywda .. odwet
– opowiada o zamiarach (celu działania)
bohaterów
– wymienia postacie, które osiągnęły
(bądź nie) swój cel
– podaje związki frazeologiczne z wyrazem
zemsta
– wyjaśnia sens tytułu
– tytułuje najśmieszniejsze sceny
– wyjaśnia, na czym polega intryga
w utworze
– analizuje sceny pod względem zastosowanych
odmian komizmu
– wyjaśnia, czym jest komedia
charakterów
– proponuje sposób wypowiadania kwestii
przez wybraną postać
– recytuje fragmenty, wydobywając
komizm tekstu
Aleksander Fredro – czyta cicho ze zrozumieniem, mając na uwadze – wyjaśnia, czym jest autobiografia
Autobiografia informacje podane w tekście
– odróżnia tekst biograficzny od autobiografii
– wymienia wydarzenia historyczne przywołane
w tekście
– opowiada o pobycie pisarza w Paryżu
– cytuje zdanie relacjonujące moment prawdziwego
zainteresowania się Fredry dramatem
– odczytuje fragment będący refleksją o współistnieniu
dramatu i teatru
– wypowiada się na temat edukacji
dzieci w XIX-wiecznej Galicji
– wyjaśnia sens wyrażenia szkoła świata
– wyraża współczesnym językiem
rozumienie powołania autora
dramatycznego
– wyjaśnia, czy pisarz zrealizował swoje
powołanie autora dramatycznego
– redaguje jednoaktówkę komediową
Treść w okamgnieniu – wyjaśnia, czym jest streszczenie i kiedy się – formułuje zasady dobrego streszcze–
czyli o streszczeniu przydaje
– wybiera i porządkuje najważniejsze informacje
– skraca zdania, zastępując wyrazy i zwroty
szczegółowe wyrazami o znaczeniu ogólnym
– streszcza tekst
nia, uwzględniając wskazówki z tekstu
Fredry
– zapisuje fakty potrzebne do streszczenia
akcji Dziadów cz. II
– poprawia zdania pochodzące z niewprawnie
napisanego streszczenia

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Teksty kultury
Poziom wymagań
Podstawowy (P) Ponadpodstawowy (PP)
Uczeń: Uczeń:
Wszystko jest teatrem? – czyta cicho ze zrozumieniem, mając na uwadze
informacje podane w tekście
– określa tematykę przeczytanego tekstu
– formułuje definicję teatru jako widowiska
– łączy rodzaj widowiska ze znakiem teatralnym
i formą wyrazu artystycznego
– uzupełnia tekst pojęciami związanymi ze zjawiskiem
teatru
– podaje przykłady zjawisk spoza teatru,
które zawierają jego elementy
– wyjaśnia istotę opery, pantomimy
i spektaklu baletowego
ŚWIAT NA EKRANIE
Mirosław Przylipiak
Przyjechał pociąg
z kinem
– czyta cicho ze zrozumieniem, mając na uwadze
informacje podane w tekście
– określa tematykę przeczytanego tekstu
– wie, że twórcami kina byli bracia Lumiere
– wymienia główne fakty z historii powstania filmu
– wyjaśnia zasadność sformułowania „przyjechał
pociąg z kinem”
– tworzy schematyczny rysunek pomieszczenia
zwanego camera obscura
– redaguje notatkę prasową
– przytacza nazwiska innych wynalazców
związanych z powstaniem kina
– opowiada o powstaniu filmu
– opowiada o znaczeniu pierwszego
pokazu filmowego
– wyjaśnia zjawiska zachodzące w pomieszczeniu
zwanym camera obscura
– redaguje artykuł prasowy
Żywe obrazy zmieniają
świat
– czyta cicho ze zrozumieniem, mając na uwadze
informacje podane w tekście
– określa tematykę przeczytanego tekstu
– rozróżnia pojęcia: kino, film, telewizja
– analizuje repertuar kin z początku XX wieku
– odczytuje dane z osi czasu
– wymienia wynalazki techniczne XX wieku określane
mianem rewolucji audiowizualnej
– podaje informacje zawarte na plakatach i reklamach
filmowych
– poleca film, uzasadniając propozycję
– redaguje opowiadanie twórcze
– definiuje pojęcia: kino, film, telewizja
– opowiada na podstawie repertuaru kin
o pragnieniach i zainteresowaniach
ludzi z początku XX wieku
– wyjaśnia pojęcie rewolucja
audiowizualna
– wyjaśnia, w jaki sposób plakaty
i reklamy filmowe oddziaływały na
odbiorców
– charakteryzuje przy użyciu prostego,
obrazowego języka zjawisko kina,
filmu i telewizji
– samodzielnie wnioskuje, argumentuje,
odwołując się do tekstu
– tworzy teksty reklamowe na temat filmu
– projektuje plakat filmowy
– redaguje kartkę z poradnika lub opinię
z uzasadnieniem
Jerzy Hoffman – zapoznaje się z informacjami na temat Jerzego – definiuje pojęcie scenariusz filmowy
Ogniem i mieczem Hoffmana – omawia podobieństwa i różnice
(fragmenty – czyta cicho ze zrozumieniem między scenariuszem a tekstem
scenariusza) – klasyfikuje poznany tekst jako scenariusz
filmowy
– wymienia informacje zawarte w scenariuszu
filmowym
– porównuje fragment scenariusza
z odpowiednim fragmentem literackiego pierwowzoru
i wymienia różnice między nimi
– porównuje fragment filmu z fragmentem
scenariusza
– proponuje utwór będący dobrym materiałem na
scenariusz, uzasadniając wybór
epickim i dramatycznym
– uzasadnia zasadność zmian
w scenariuszu w odniesieniu
do literackiego pierwowzoru
– wyjaśnia różnice między scenariuszem
a jego realizacją filmową
– przekształca fragment powieści
na scenariusz filmowy
Roman Włodek – zapoznaje się z informacjami na temat autora – przytacza przykłady różnych adaptacji
Ze stronic na ekran, tekstu filmowych
czyli o adaptacji – czyta cicho ze zrozumieniem, mając na uwadze – wymienia we właściwej kolejności
filmowej (nie tylko informacje podane w tekście etapy adaptacji filmowej
„Ogniem i mieczem”) – wyjaśnia pojęcie adaptacja filmowa – wyjaśnia pojęcie filmowość literatury

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Teksty kultury
Poziom wymagań
Podstawowy (P) Ponadpodstawowy (PP)
Uczeń: Uczeń:
– wymienia etapy adaptacji filmowej
– wymienia adaptacje filmowe powieści
Sienkiewicza w kolejności chronologicznej
– wyjaśnia, dlaczego Hoffman ekranizował części
trylogii w odwrotnej kolejności
– rozróżnia pojęcia: scenariusz i scenopis
– uzupełnia brakujące ogniwa procesu
powstawania scenariusza
– kwalifikuje podane prace nad filmem do okresu
przedprodukcji lub postprodukcji
– podaje przykłady „filmowości”
literatury
– wyjaśnia, czym różni się scenariusz
od scenopisu
– redaguje instrukcję dla filmowców,
stosując fachowe słownictwo
– formułuje komentarz dotyczący obsady
aktorskiej, uzasadniając swą opinię
Filmowa sztuka opo–
czyta cicho ze zrozumieniem, mając na uwadze – wymienia przyczyny popularności
wiadania – jaka jest, informacje podane w tekście filmu
jaka była, jaka będzie? – określa tematykę przeczytanego tekstu
– opowiada o „budowaniu filmowego świata”
– wyjaśnia sens określenia „ruchome obrazy”
– cytuje zdanie będące poglądem autora
na temat możliwości dokładnego opisania
filmowych środków wyrazu
– zapoznaje się z informacjami o filmie
animowanym
– podaje przykłady filmów animowanych
– cytuje zdania wyrażające niepewność,
wątpienie, niezdecydowanie autora
tekstu
– wyjaśnia, na czym polega różnica
w sposobie tworzenia filmu
tradycyjnego i komputerowego
– wymienia charakterystyczne cechy
filmu animowanego
– odpowiada na pytanie, jakie potrzeby
zaspakajają filmy animowane
Nie samo – czyta cicho ze zrozumieniem, mając na uwadze – wyjaśnia, kiedy film dokumentalny
podpatrywanie informacje podane w tekście może być niewiarygodny
świata (o filmie – określa tematykę przeczytanego tekstu – wyjaśnia, jaka jest różnica między
dokumentalnym) – wymienia cechy filmu dokumentalnego
– formułuje opinię o fotosach, uzasadniając ją
filmem dokumentalnym a filmem
fabularnym
– proponuje listę tematów filmów dokumentalnych
wraz z uzasadnieniem
– przygotowuje fotoreportaż, uzasadnia-
jąc wybór zdjęć
W cyfrowym świecie – czyta cicho ze zrozumieniem, mając na uwadze
informacje podane w tekście
– określa tematykę przeczytanego tekstu
– wymienia znane współczesne środki przekazywania
informacji
– wyjaśnia różnicę między transmisją a interakcją
– wyjaśnia znaczenie słowa multimedialny
– wyjaśnia pochodzenie niektórych terminów
komputerowych
– opowiada (na podstawie zdjęć) o zmianach
komputerów na przestrzeni dziesięcioleci
– zapisuje informacje na osi czasu
– wylicza korzyści i zagrożenia Internetu
– przedstawia pomysł swojej wymarzonej gry
komputerowej
– wypowiada się na temat swoich doświadczeń
z komputerem i internetem
– charakteryzuje współczesne środki
przekazywania informacji
– omawia przykład zastosowania techniki
cyfrowej
– uzasadnia stwierdzenie, że internauta
może być jednocześnie nadawcą
i odbiorcą informacji
– formułuje, korzystając z tekstu, zasady
posługiwania się współczesnymi
mediami
– wylicza korzyści i zagrożenia gier
komputerowych
– przygotowuje projekt swojego wystąpienia
multimedialnego
ŚWIAT NA SZPALTACH
Gazeta w podręczniku.
Najkrótsza historia
prasy…
– wypowiada się na temat swoich doświadczeń
czytelniczych dotyczących prasy
– wyjaśnia znaczenie pojęć: prasa, gazeta,
czasopismo
– czyta cicho ze zrozumieniem, mając na uwadze
informacje podane w tekście
– wymienia przyczyny pojawienia się poprzedniczki
gazety w starożytnym Rzymie
– wyjaśnia, czego poszukuje
w gazetach i czasopismach
– wymienia rodzaje prasy ze względu
na zainteresowania odbiorców
– oddziela skutki od przyczyn
– wyjaśnia, dlaczego wynalazki
techniczne mogą zagrozić tradycyjnej
prasie

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Teksty kultury
Poziom wymagań
Podstawowy (P) Ponadpodstawowy (PP)
Uczeń: Uczeń:
– cytuje fragment streszczający przyczyny ponownego
pojawienia się prasy w Europie
– wymienia najważniejsze skutki wynalezienia
druku
– zna podstawowe terminy prasowe (tytuł, artykuł,
kolumna, szpalta, rubryka)
– nazywa teksty sąsiadujące z artykułem
– wskazuje w gazecie kolumnę, szpalty,
rubryki
– charakteryzuje teksty sąsiadujące
z artykułem
Stanisław Bortnowski – zapoznaje się z informacjami na temat autora – cytuje zdanie będące reklamą zawodu
Być dziennikarzem tekstu
– czyta cicho ze zrozumieniem, mając na uwadze
informacje podane w tekście
– cytuje fragment zawierający zwięzłą
charakterystykę zawodu dziennikarza
– nazywa cechy dobrego dziennikarza
dziennikarza
– odróżnia wrodzone umiejętności
dziennikarza od wypracowanych
– posługuje się czynnie słownictwem
związanym z dziennikarstwem
W informacji i artykule
nie zapomnij
o tytule! Gimnastyka
umysłowa, czyli – jak
zatytułować?
– czyta cicho ze zrozumieniem, mając na uwadze
informacje podane w tekście
– wyjaśnia, jaką funkcję spełnia tytuł
– określa cechy dobrego tytułu
– wyjaśnia pojęcia: nadtytuł, podtytuł
– ocenia tytuły prasowe, uzasadniając
swe zdanie
– analizuje budowę tytułów
– rozróżnia kategorie tytułów
– przyporządkowuje tytuł do określonej
kategorii
– układa nadtytuły
– nadaje tytuły zapowiadanym
artykułom
– tytułuje informacje prasowe
– redaguje zapowiedzi
Informacja
– chleb powszedni
dziennikarza i artykuł
pierwszej potrzeby
– czyta cicho ze zrozumieniem, mając na uwadze
informacje podane w tekście
– wymienia pytania, na które powinien odpowiadać
dobry tekst informacyjny
– wyjaśnia, czym jest manipulacja prasowa
– odróżnia tekst informacyjny od oceniającego
– porządkuje fakty
– redaguje informację na podstawie uporządkowanych
faktów
– sporządza notatkę w formie schematu,
wybierając informacje z tekstu
– podaje przykłady manipulacji
prasowej
– wyjaśnia różnicę między obiektywną
informacją a oceną
– przekształca tekst informacji,
pozbawiając go niepotrzebnych
elementów
– układa na podstawie zdjęcia listę
faktów do informacji prasowej
– redaguje na tej podstawie
wyczerpującą i dobrze skonstruowaną
informację
Od wzmianki do
sprawozdania – sztuka
informowania
– czyta cicho ze zrozumieniem, mając na uwadze
informacje podane w tekście
– wymienia podstawowe gatunki tekstów informacyjnych
(wzmianka, zapowiedź, notatka,
sprawozdanie, sylwetka)
– odróżnia informowanie od komentowania
– redaguje wzmiankę, zapowiedź, sprawozdanie
– charakteryzuje poszczególne gatunki
tekstów informacyjnych
– wskazuje przykłady tekstów informacyjnych
w prasie
– redaguje notatkę, sylwetkę

** Zakres kształcenia językowego (Zofia Czarniecka-Rodzik Gramatyka i stylistyka) rozpisany na poziomy
wymagań: podstawowy i ponadpodstawowy. Wymagania podstawowe są ważne dla dalszego uczenia się
przedmiotu. Powinna poradzić sobie z nimi zdecydowana większość zespołu klasowego. W zależności od
stopnia sprostania tym wymaganiom uczniowie otrzymują ocenę dopuszczającą lub dostateczną. Natomiast za
opanowanie umiejętności zapisanych jako ponadpodstawowe ocenę dobrą lub bardzo dobrą.

Uwaga! Po podjęciu pracy z konkretnym zespołem uczniów może się okazać konieczne dokonanie pewnych
przesunięć w obrębie poziomów wymagań, aby dostosować je do rzeczywistej sytuacji edukacyjnej, z jaką
nauczyciel będzie miał do czynienia w danej klasie.

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Treści kształcenia
Poziom wymagań Materiał
kształcenia
(numery stron
w podręczniku)
Podstawowy (P) Ponadpodstawowy (PP)
Uczeń: Uczeń:
FLEKSJA
Czasownik – odróżnia czasownik od innych
części mowy na podstawie
znaczenia i pytań
– rozpoznaje i określa formy osoby,
liczby, czasu i rodzaju
– odróżnia formy osobowe od
nieosobowych (bezokolicznik, formy
na -no, -to)
– rozpoznaje i tworzy formy trybu
oznajmującego, rozkazującego,
przypuszczającego
– rozróżnia i tworzy czasowniki
dokonane i niedokonane
– nazywa strony czasownika
– przekształca stronę czynną na
bierną i odwrotnie
– pisze poprawnie cząstki -bym, -byś,
-by
– zna i stosuje zasady pisowni
zakończeń czasowników w czasie
przeszłym
– stosuje różne formy czasownikowe
w zależności od formy wypowiedzi
– celowo stosuje różne tryby czasownika
w wypowiedziach ustnych
i pisemnych
– rozróżnia czasowniki przechodnie
i nieprzechodnie
– stosuje strony czasownika w zależności
od rodzaju tekstu
– stosuje nieregularne formy czasowników
s. 9–25
Rzeczownik – odróżnia rzeczownik od innych części
mowy na podstawie znaczenia
– odmienia rzeczownik przez przypadki
– określa przypadek, liczbę i rodzaj
rzeczownika
– rozróżnia temat i końcówkę
rzeczownika
– rozpoznaje tematy oboczne
rzeczownika
– wskazuje i nazywa oboczności
w tematach rzeczowników
– używa poprawnych form rzeczowników
odmieniających się nietypowo
– wyjaśnia, na czym polegają osobliwości
w odmianie rzeczowników
– zna i stosuje zasady dotyczące
pisowni zakończeń -ji, -ii, -i w niektórych
formach rzeczowników na
-ja, -ia, -ea
s. 26–35
Przymiotnik – odróżnia przymiotnik od innych
części mowy na podstawie
znaczenia i pytań
– stosuje w wypowiedzeniach przymiotnik
jako określenie rzeczownika
– odmienia przymiotnik przez przypadki,
liczby i rodzaje
– określa przypadek, liczbę i rodzaj
przymiotnika
– stopniuje przymiotniki
– rozróżnia stopniowanie proste,
opisowe i nieregularne
– rozpoznaje przymiotniki niepodlega-
jące stopniowaniu
– zna i stosuje zasady dotyczące wielkiej
i małej litery w pisowni
przymiotników
– używa w wypowiedziach ustnych
i pisemnych różnorodnych
przymiotników oraz związków
frazeologicznych zawierających
przymiotniki
– poprawnie używa przymiotników
w związkach frazeologicznych
– tworzy przy użyciu przymiotników
wypowiedź nacechowaną dodatnio
lub ujemnie
– stosuje odpowiednie stopnie
przymiotnika ze względu na
przekazywaną informację i intencję
wypowiedzi
s. 36–43
Liczebnik – odróżnia liczebnik od innych części
mowy
– rozróżnia liczebniki główne, porządkowe,
zbiorowe, ułamkowe i nieokreślone
– poprawnie odmienia liczebniki
– poprawnie stosuje liczebniki zbiorowe
w wypowiedziach ustnych
i pisemnych
s. 44–49

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Treści kształcenia
Poziom wymagań Materiał
kształcenia
(numery stron
w podręczniku)
Podstawowy (P) Ponadpodstawowy (PP)
Uczeń: Uczeń:
– dostosowuje formy rzeczownika
i czasownika do form liczebnika
– stosuje w wypowiedziach ustnych
i pisemnych liczebnik w formie przydawki
i orzecznika
Przysłówek – wyróżnia przysłówek jako określenie
czasownika
– tworzy przysłówki od przymiotników
– stopniuje przysłówki
– rozróżnia stopniowanie proste,
opisowe i nieregularne
– rozpoznaje przysłówki
niepodlegające stopniowaniu
– używa różnorodnych przysłówków,
nazywając sposób, miejsce i czas
wykonywanych czynności
– stosuje odpowiednie stopnie przy-
słówka ze względu na przekazywaną
informację i intencję wypowiedzi
– poprawnie używa przysłówków
w związkach frazeologicznych
– poprawnie zapisuje przysłówki
złożone
s. 50–52
Zaimek – wyjaśnia znaczenie zaimków i ich
funkcje
– rozróżnia zaimki rzeczowne,
przymiotne, przysłowne i liczebne
– zastępuje różne części mowy
odpowiednimi zaimkami
– odmienia zaimki
– używa dłuższych i krótszych form
zaimków
– stosuje poprawne formy
gramatyczne zaimków
– świadomie używa zaimków we
własnych tekstach
s. 53–57
Przyimek – wyróżnia przyimek jako nieodmienną
i niesamodzielną część mowy
wskazującą na relacje przestrzenne,
czasowe i przyczynowe pomiędzy
różnymi częściami zdania
– dostosowuje formy gramatyczne
rzeczownika do łączącego się z nim
przyimka
– poprawnie zapisuje wyrażenia
przyimkowe
– używa przyimków w związkach
wyrazowych
– poprawnie zapisuje przyimki złożone
s. 58–60
Spójnik – wyróżnia spójnik jako nieodmienną
i niesamodzielną część mowy
łączącą wyrazy w obrębie zdania
oraz zdania składowe
– poprawnie stosuje spójniki w wypowiedzeniu
pojedynczym i złożonym
– przekształca wypowiedzenia,
stosując zamiennie spójniki
– używa różnych spójników w celu
osiągnięcia spójności wypowiedzi
s. 61–63
Partykuła – wyróżnia partykułę jako nieodmienną
i niesamodzielną część mowy,
która modyfikuje znaczenie wyrazu
lub zdania
– zna i stosuje zasady dotyczące
pisowni partykuły -by z różnymi
częściami mowy
– zna i stosuje zasady dotyczące
pisowni partykuły nie z różnymi
częściami mowy
– przekształca tekst, modyfikując jego
znaczenie przez użycie różnych
partykuł
– stosuje w wypowiedzeniach
partykuły w zależności od intencji
– zapisuje poprawnie wyjątki
s. 64–75
Wykrzyknik – wyróżnia wykrzyknik jako nieodmienną
i niesamodzielną część
mowy, która służy do wyrażania
silnych stanów uczuciowych mówiącego,
wezwań i poleceń
– zapisuje różne wykrzykniki
– stosuje poprawną interpunkcję
– dostrzega celowość użycia
wykrzyknika w wypowiedzi
– celowo stosuje w wypowiedziach
różnorodne wykrzykniki

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Treści kształcenia
Poziom wymagań Materiał
kształcenia
(numery stron
w podręczniku)
Podstawowy (P) Ponadpodstawowy (PP)
Uczeń: Uczeń:
SKŁADNIA
Zdanie i równo–
stosuje różne rodzaje wypowiedzeń – układa plan zdarzeń w formie s. 87–92
ważnik zdania pojedynczych ze względu na cel
wypowiedzi (intencję)
– rozpoznaje zamierzony przez
nadawcę cel wypowiedzi
– rozróżnia zdanie i równoważnik zdania
– rozróżnia zdania pojedyncze
rozwinięte i nierozwinięte
– rozwija zdanie pojedyncze
nierozwinięte, dodając określenia
– przekształca równoważniki zdań
w zdania
– przekształca zdania w równoważniki
zdań
– układa plan zdarzeń w formie zdań
– stosuje odpowiednią interpunkcję
w wypowiedzeniu pojedynczym
równoważników zdań
– stosuje równoważniki zdań
w wypowiedziach ustnych
i pisemnych
– dostrzega stylistyczną funkcję
równoważników zdań
Orzeczenie – rozpoznaje w zdaniu orzeczenie jako
najważniejszą jego część
– rozróżnia orzeczenie czasownikowe
i imienne
– stosuje w zdaniach orzeczenie
czasownikowe i imienne,
z czasownikiem modalnym
i z frazeologizmem
s. 93–96
Podmiot – rozpoznaje w zdaniu podmiot jako
drugą po orzeczeniu najważniejszą
jego część
– stosuje podmioty wyrażone różnymi
częściami mowy
– wskazuje zdania bezpodmiotowe
– rozróżnia podmiot gramatyczny,
logiczny, domyślny, szeregowy
i zbiorowy
– używa zdań bezpodmiotowych
– przekształca zdania bezpodmiotowe
na zdania z podmiotem
s. 97–104
Przydawka – rozpoznaje przydawkę jako
określenie rzeczownika lub zaimka
rzeczownego
– stosuje różne typy przydawek
– rozróżnia przydawkę przymiotną,
rzeczowną, przyimkową i liczebną
– zna i stosuje zasady interpunkcyjne
dotyczące oddzielania przecinkiem
przydawek jednorodnych
– używa różnorodnych przydawek
w odpowiednich formach
fleksyjnych
– tworzy związki frazeologiczne
poprzez dodanie do rzeczowników
przydawek
s. 105–109
Dopełnienie – rozpoznaje dopełnienie jako część
zdania uzupełniającą (rozwijającą)
treść czasownika
– rozwija treść zdań, stosując
dopełnienia
– stosuje dopełnienia we właściwych
formach fleksyjnych
– stosuje w zdaniach dopełnienia
w formie bezokoliczników
s. 110–113
Okolicznik – rozpoznaje okolicznik jako część zdania
określającą okoliczności czynności
wyrażonej przez czasownik
– rozwija treść zdań, stosując różne
okoliczniki
– rozróżnia okoliczniki miejsca, czasu,
sposobu, przyczyny, celu, przyzwolenia
i warunku
– stosuje okoliczniki miejsca, czasu,
sposobu, przyczyny, celu, przyzwolenia
i warunku w zależności od
intencji
– tworzy związki frazeologiczne z użyciem
okoliczników
s. 114–121
Rozbiór logiczny
zdania
– dostrzega logiczne powiązania między
wyrazami w zdaniu
– przedstawia powiązania między
wyrazami na wykresie
s. 122–125

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Treści kształcenia
Poziom wymagań Materiał
kształcenia
(numery stron
w podręczniku)
Podstawowy (P) Ponadpodstawowy (PP)
Uczeń: Uczeń:
– wyróżnia wyrazy nadrzędne (określane)
i podrzędne (określające)
– nazywa części zdania
– nazywa części zdania, uwzględniając
różne rodzaje podmiotu, orzeczenia,
przydawki i okolicznika
Związki
składniowe
– wyróżnia wyrazy nadrzędne (określane)
i podrzędne (określające)
– rozróżnia związek główny i związki
poboczne
– łączy wyrazy w związki, stosując
poprawne formy fleksyjne
– rozróżnia związki zgody, rządu
i przynależności
– tworzy frazeologizmy, stosując
odpowiednie związki składniowe
– nazywa związki składniowe we
frazeologizmach
s. 126–130

Materiał kontrolny zawarty w podręcznikach
Witold Bobiński Świat w słowach i obrazach Test: Strona:
U źródeł literatury 52
Przez epicki świat 138
Czytać wiersze, mówić o wierszach 208
Dramat i teatr 252
Porozmawiajmy o filmie 293
Warsztaty dziennikarskie 313
Zofia Czarniecka-Rodzik Gramatyka i stylistyka Sprawdź, ile potrafisz
Fleksja 76–84
Składnia zdania pojedynczego 131–142

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Kryteria oceny pisemnych form wypowiedzi


Formy wypowiedzi wprowadzone (kształcone) w klasie I
Podręcznik Nazwa formy Strony
Zofia Czarniecka-Rodzik Gramatyka
i stylistyka
Zaproszenie 144–151
Dedykacja 152–157
Ogłoszenie 158–164
Recenzja 165–170
książki 171–175
filmu lub spektaklu teatralnego 176–180
Witold Bobiński Świat w słowach
i obrazach
Opowiadanie 88
Opis dzieła sztuki – reprodukcji obrazu 169
Streszczenie 245

Kryteria oceny zaproszenia

Numer
kryterium
Kryteria
Liczba
punktów
I Wskazanie adresata, nadawcy, miejsca, czasu, celu [kogo zapraszamy, kto zaprasza, gdzie,
kiedy, na co]
0–1 p.
II Zastosowanie wyrazów o charakterze perswazyjnym – co najmniej jeden 0–1 p.
III Spójność tekstu 0–1 p.
IV Poprawność językowa [dopuszczalny 1 błąd] 0–1 p.
V Poprawność ortograficzna i interpunkcyjna [dopuszczalny 1 błąd ortograficzny i 1 błąd interpunkcyjny;
dla uczniów z dysleksją – 2 błędy ortograficzne i 2 błędy interpunkcyjne]
0–1p.

Propozycja przeliczenia punktów na oceny:
5 p. .. bardzo dobry; 4 p. .. dobry; 3 p. .. dostateczny; 2 p. .. dopuszczający; 0–1 p. .. niedostateczny


Kryteria oceny dedykacji

Numer
kryterium
Kryteria
Liczba
punktów
I
Wskazanie adresata, okoliczności, nadawcy, miejsca i czasu [komu dedykujemy; z jakiej
okazji (za co, w jakich okolicznościach); kto dedykuje; gdzie (miejscowość); kiedy (data)] 0–1 p.
II Spójność tekstu 0–1 p.
III Poprawność językowa [dopuszczalny 1 błąd] 0–1 p.
IV
Poprawność ortograficzna i interpunkcyjna [dopuszczalny 1 błąd ortograficzny i 1 błąd
interpunkcyjny; dla uczniów z dysleksją – 2 błędy ortograficzne i 2 błędy interpunkcyjne] 0–1 p.
V Trafne i poprawne użycie cytatu [fakultatywnie] 0–1 p.

Propozycja przeliczenia punktów na oceny:
5 p. .. bardzo dobry; 4 p. .. dobry; 3 p. .. dostateczny; 2 p. .. dopuszczający; 0–1 p. .. niedostateczny


Kryteria oceny ogłoszenia prasowego

Numer
kryterium
Kryteria
Liczba
punktów
I
Zapis najważniejszych informacji [czego dotyczy ogłoszenie, np. poszukiwania pracy,
kupna, sprzedaży, zamiany, znalezienia, zagubienia czegoś] 0–1 p.

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Numer
kryterium
Kryteria
Liczba
punktów
II
Informacja dotycząca nadawcy pozwalająca na nawiązanie z nim kontaktu [np. imię i nazwisko,
adres, telefon, adres e-mail] 0–1 p.
III Funkcjonalność stylu [zwięzłość, rzeczowość] 0–1 p.
IV Poprawność językowa [dopuszczalny 1 błąd] 0–1 p.
V
Poprawność ortograficzna i interpunkcyjna [dopuszczalny 1 błąd ortograficzny i 1 błąd
interpunkcyjny; dla uczniów z dysleksją – 2 błędy ortograficzne i 2 błędy interpunkcyjne] 0–1 p.
VI Estetyka zapisu [czystość, czytelność, brak skreśleń] 0–1 p.

Propozycja przeliczenia punktów na oceny:
6 p. .. bardzo dobry; 5 p. .. dobry; 4 p. .. dostateczny; 3 p. .. dopuszczający; 0–2 p. .. niedostateczny


Kryteria oceny ogłoszenia typu zawiadomienie

Numer
kryterium
Kryteria
Liczba
punktów
I
Zapis najważniejszych informacji [kogo zawiadamiamy, o czym – cel, czas, miejsce, kto
zawiadamia]
0–1 p.
II Stosowanie wyrazów o charakterze perswazyjnym [co najmniej jeden] 0–1 p.
III Właściwy układ graficzny [nagłówek, treść, podpis; przejrzystość zapisu] 0–1 p.
IV Spójność tekstu 0–1 p.
V Poprawność językowa [dopuszczalny 1 błąd] 0–1 p.
VI
Poprawność ortograficzna i interpunkcyjna [dopuszczalny 1 błąd ortograficzny i 1 błąd
interpunkcyjny; dla uczniów z dysleksją – 2 błędy ortograficzne i 2 błędy interpunkcyjne]
0–1 p.

Propozycja przeliczenia punktów na oceny:
6 p. .. bardzo dobry; 5 p. .. dobry; 4 p. .. dostateczny; 3 p. .. dopuszczający; 0–2 p. .. niedostateczny


Kryteria oceny recenzji książki

Numer
kryterium
Kryteria
Liczba
punktów
I
TEMAT (0–7)*
I Trafny tytuł [związany z treścią pracy] 0–1 p.
II
Podanie podstawowych informacji o książce i jej twórcach – co najmniej trzy informacje
[autor, tytuł, ilustrator, tłumacz, miejsce i rok wydania, wydawnictwo]
0–1 p.
III Przedstawienie problematyki utworu 0–1 p.
IV
Subiektywna ocena różnych elementów książki – co najmniej cztery elementy
[np. kompozycja, przebieg akcji, postawy bohaterów, język, elementy edytorskie – ilustracje,
wygląd okładki, strony tytułowej]
0–2 p.
V Stosowanie słownictwa perswazyjnego 0–1 p.
VI Poprawność pracy pod względem merytorycznym 0–1 p.
II
KOMPOZYCJA (0–3)**
VII Trójdzielność wypowiedzi z zachowaniem właściwych proporcji 0–1 p.
VIII Spójność tekstu 0–1 p.
IX Logiczność [nie występują nieuzasadnione powtórzenia] 0–1 p.
III
JĘZYK I STYL (0–4)**
X Poprawność językowa [0–3 bł. .. 3 p.; 4 bł. .. 2 p.; 5–6 bł. .. 1 p.; 7 bł. .. 0 p.] 0–3 p.
XI Funkcjonalność stylu [styl odpowiedni do formy wypowiedzi] 0–1 p.

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Numer
kryterium
Kryteria
Liczba
punktów
IV
ZAPIS (0–3)**
XII
Poprawność ortograficzna [0 bł. .. 2 p.; 1 bł. .. 1 p.; 2 bł. .. 0 p.]
[dla uczniów z dysleksją: 0–3 bł. .. 2 p.; 4 bł. .. 1 p.; 5 bł. .. 0 p.]
0–2 p.
XIII Poprawność interpunkcyjna [dopuszczalne 3 błędy, dla uczniów z dysleksją dopuszczalnych
6 błędów] 0–1 p.

 * Uczeń otrzymuje 0 p. za pracę nie na temat.
** Jeśli praca jest krótsza niż połowa wymaganej objętości, nie przyznaje się punktów z tych kategorii.
Propozycja przeliczenia punktów na oceny:
17 p. (praca bez błędów językowych, ortograficznych i interpunkcyjnych) .. celujący; 16–17 p. .. bardzo dobry;
15 p. .. dobry +; 13–14 p. .. dobry; 12 p. .. dostateczny +; 11 p. .. dostateczny; 10 p. .. dopuszczający +;
9 p. .. dopuszczający; 0–8 p. .. niedostateczny


Kryteria oceny recenzji filmu

Numer
kryterium
Kryteria
Liczba
punktów
I
TEMAT (0–8)*
I Trafny tytuł [związany z treścią pracy] 0–1 p.
II
Podanie podstawowych informacji o filmie i jego twórcach – co najmniej cztery informacje
[tytuł, czas powstania, reżyser, autor scenariusza, scenograf, kostiumolog, kompozytor
muzyki, obsada aktorska]
0–1 p.
III Przedstawienie problematyki filmu 0–1 p.
IV
Subiektywna ocena różnych elementów filmu – co najmniej cztery elementy
[np. reżyseria, scenariusz, scenografia, kostiumy, praca statystów, kaskaderów, muzyka,
montaż, dźwięk, dubbing, efekty specjalne, nastrój]
0–2 p.
V Subiektywna ocena gry aktorów 0–1 p.
VI Stosowanie słownictwa perswazyjnego 0–1 p.
VII Poprawność pracy pod względem merytorycznym 0–1 p.
II
KOMPOZYCJA (0–3)**
VIII Trójdzielność wypowiedzi z zachowaniem właściwych proporcji 0–1 p.
IX Spójność tekstu 0–1 p.
X Logiczność [nie występują nieuzasadnione powtórzenia] 0–1 p.
III
JĘZYK I STYL (0–4)**
XI Poprawność językowa [0–3 bł. .. 3 p.; 4 bł. .. 2 p.; 5–6 bł. .. 1 p.; 7 bł. .. 0 p.] 0–3 p.
XII Funkcjonalność stylu [styl odpowiedni do formy wypowiedzi] 0–1 p.
IV
ZAPIS (0–3)**
XIII Poprawność ortograficzna [0 bł. .. 2 p.; 1 bł. .. 1 p.; 2 bł. .. 0 p.]
[dla uczniów z dysleksją: 0–3 bł. .. 2 p.; 4 bł. .. 1 p.; 5 bł. .. 0 p.]
0–2 p.
XIV
Poprawność interpunkcyjna [dopuszczalne 3 błędy, dla uczniów z dysleksją dopuszczalnych
6 błędów]
0–1 p.

 * Uczeń otrzymuje 0 p. za pracę nie na temat.
** Jeśli praca jest krótsza niż połowa wymaganej objętości, nie przyznaje się punktów z tych kategorii.
Propozycja przeliczenia punktów na oceny:
18 p. (praca bez błędów językowych, ortograficznych i interpunkcyjnych) .. celujący; 17–18 p. .. bardzo dobry;
16 p. .. dobry +; 14–15 p. .. dobry; 12–13 p. .. dostateczny +; 11 p. .. dostateczny; 10 p. .. dopuszczający +;
9 p. .. dopuszczający; 0–8 p. .. niedostateczny


© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Kryteria oceny recenzji spektaklu teatralnego

Numer
kryterium
Kryteria
Liczba
punktów
I
TEMAT (0–8)*
I Trafny tytuł [związany z treścią pracy] 0–1 p.
II
Podanie podstawowych informacji o sztuce i jej twórcach – co najmniej cztery informacje
[tytuł, reżyser, miejsce i czas prapremiery, premiery, scenograf, kostiumolog, charakteryzator,
choreograf, kompozytor muzyki, obsada aktorska]
0–1 p.
III Przedstawienie problematyki przedstawienia 0–1 p.
IV
Subiektywna ocena różnych elementów inscenizacji – co najmniej cztery elementy [np.
reżyseria, scenografia, kostiumy, charakteryzacja, choreografia, muzyka, dobór rekwizytów,
światło, praca suflera, efekty specjalne, reakcje publiczności, nastrój]
0–2 p.
V Subiektywna ocena gry aktorów 0–1 p.
VI Stosowanie słownictwa perswazyjnego 0–1 p.
VII Poprawność pracy pod względem merytorycznym 0–1 p.
II
KOMPOZYCJA (0–3)**
VIII Trójdzielność wypowiedzi z zachowaniem właściwych proporcji 0–1 p.
IX Spójność tekstu 0–1 p.
X Logiczność [nie występują nieuzasadnione powtórzenia] 0–1 p.
III
JĘZYK I STYL (0–4)**
XI Poprawność językowa [0–3 bł. .. 3 p.; 4 bł. .. 2 p.; 5–6 bł. .. 1 p.; 7 bł. .. 0 p.] 0–3 p.
XII Funkcjonalność stylu [styl odpowiedni do formy wypowiedzi] 0–1 p.
IV
ZAPIS (0–3)**
XIII Poprawność ortograficzna [0 bł. .. 2 p.; 1 bł. .. 1 p.; 2 bł. .. 0 p.]
[dla uczniów z dysleksją: 0–3 bł. .. 2 p.; 4 bł. .. 1 p.; 5 bł. .. 0 p.]
0–2 p.
XIV
Poprawność interpunkcyjna [dopuszczalne 3 błędy, dla uczniów z dysleksją dopuszczalnych
6 błędów]
0–1 p.

 * Uczeń otrzymuje 0 p. za pracę nie na temat.
** Jeśli praca jest krótsza niż połowa wymaganej objętości, nie przyznaje się punktów z tych kategorii.
Propozycja przeliczenia punktów na oceny:
18 p. (praca bez błędów językowych, ortograficznych i interpunkcyjnych) .. celujący; 17–18 p. .. bardzo dobry;
16 p. .. dobry +; 14–15 p. .. dobry; 12–13 p. .. dostateczny +; 11 p. .. dostateczny; 10 p. .. dopuszczający +;
9 p. .. dopuszczający; 0–8 p. .. niedostateczny


Kryteria oceny opowiadania twórczego

Numer
kryterium
Kryteria
Liczba
punktów
I
TEMAT (0–6)*
I Rozwinięcie tematu 0–2 p.
II Trafny tytuł [odpowiedni do treści opowiadania] 0–1 p.
III Przedstawienie przyczynowo-kutkowego toku zdarzeń 0–1 p.
IV
Ciekawy sposób prowadzenia narracji [osiągnięty na przykład dzięki prawidłowemu wprowadzenie
do toku narracji kilkuzdaniowego opisu; np. opisu przedmiotu, krajobrazu, wyglądu
zewnętrznego postaci, sytuacji, przeżyć wewnętrznych; lub elementów charakterystyki
postaci]
0–2 p.

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Numer
kryterium
Kryteria
Liczba
punktów
II
KOMPOZYCJA (0–3)**
V
Trójdzielność wypowiedzi [wstęp, rozwinięcie, zakończenie] z zachowaniem właściwych
proporcji
0–1 p.
VI Spójność 0–1 p.
VII Logiczność [brak powtarzania tych samych treści] 0–1 p.
III
JĘZYK I STYL (0–4)**
VIII Poprawność językowa [0–3 bł. .. 3 p.; 4 bł. .. 2 p.; 5–6 bł. .. 1 p.; 7 bł. .. 0 p.] 0–3 p.
IX Funkcjonalność stylu 0–1 p.
IV
ZAPIS (0–3)**
X
Poprawność ortograficzna [0 bł. .. 2 p.; 1 bł. .. 1 p.; 2 bł. .. 0 p.]
[dla uczniów z dysleksją: 0–3 bł. .. 2 p.; 4 bł. .. 1 p.; 5 bł. .. 0 p.]
0–2 p.
XI
Poprawność interpunkcyjna [dopuszczalne 3 błędy, dla uczniów z dysleksją dopuszczalnych
6 błędów]
0–3 p.

 * Uczeń otrzymuje 0 p. za pracę nie na temat.
** Jeśli praca jest krótsza niż połowa wymaganej objętości, nie przyznaje się punktów z tych kategorii.
Propozycja przeliczenia punktów na oceny:
16 p. (praca bez błędów językowych, ortograficznych i interpunkcyjnych) .. celujący; 15–16 p. .. bardzo dobry;
13–14 p. .. dobry; 11–12 p. .. dostateczny; 8–10 p. .. dopuszczający; 0–7 p. .. niedostateczny


Kryteria oceny opowiadania z dialogiem

Numer
kryterium
Kryteria
Liczba
punktów
I
TEMAT (0–6)*
I Rozwinięcie tematu 0–2 p.
II Trafny tytuł [odpowiedni do treści opowiadania] 0–1 p.
III Przedstawienie przyczynowo-skutkowego toku zdarzeń 0–1 p.
IV
Poprawne i celowe wprowadzenie dialogu w tok narracji [co najmniej jeden przykład składający
się z co najmniej sześciu wypowiedzi]
0–1 p.
V Poprawne stosowanie uzupełnień dialogowych [co najmniej trzy przykłady] 0–1 p.
II
KOMPOZYCJA (0–3)**
VI
Trójdzielność wypowiedzi [wstęp, rozwinięcie, zakończenie] z zachowaniem właściwych
proporcji
0–1 p.
VII Spójność 0–1 p.
VIII Logiczność [brak powtarzania tych samych treści] 0–1 p.
III
JĘZYK I STYL (0–4)**
IX Poprawność językowa [0–3 bł. .. 3 p.; 4 bł. .. 2 p.; 5–6 bł. .. 1 p.; 7 bł. .. 0 p.] 0–3 p.
X Funkcjonalność stylu 0–1 p.
IV
ZAPIS (0–3)**
XI
Poprawność ortograficzna [0 bł. .. 2 p.; 1 bł. .. 1 p.; 2 bł. .. 0 p.]
[dla uczniów z dysleksją: 0–3 bł. .. 2 p.; 4 bł. .. 1 p. 5 bł. .. 0 p.]
0–2 p.
XII
Poprawność interpunkcyjna [dopuszczalne 3 błędy, dla uczniów z dysleksją dopuszczalnych
6 błędów]
0–1 p.

 * Uczeń otrzymuje 0 p. za pracę nie na temat.
** Jeśli praca jest krótsza niż połowa wymaganej objętości, nie przyznaje się punktów z tych kategorii.
© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Propozycja przeliczenia punktów na oceny:
16 p. (praca bez błędów językowych, ortograficznych i interpunkcyjnych) .. celujący; 15–16 p. .. bardzo dobry;
13–14 p. .. dobry; 11–12 p. .. dostateczny; 8–10 p. .. dopuszczający; 0–7 p. .. niedostateczny


Kryteria oceny opisu dzieła sztuki – reprodukcji obrazu

Numer
kryterium
Kryteria
Liczba
punktów
I
TEMAT (0–10)
I Realizacja tematu [opowiadanie nie może dominować nad opisem] 0–1 p.
II Krótka informacja o dziele i jego twórcy 0–1 p.
III
Określenie tematyki obrazu [np. portret, pejzaż, martwa natura, scena batalistyczna, scena
rodzajowa, malarstwo abstrakcyjne, akt]
0–1 p.
IV
Wyodrębnienie i nazwanie charakterystycznych elementów przedstawionych na pierwszym
planie obrazu
0–1 p.
V
Wyodrębnienie i nazwanie charakterystycznych elementów przedstawionych na drugim
planie obrazu
0–1 p.
VI Opis tła obrazu 0–1 p.
VII Określenie nastroju 0–1 p.
VIII
Nazwanie cech charakterystycznych dla poszczególnych elementów – np. ich kształt, wielkość,
kolor [nie wystarcza pojedyncze stwierdzenie ani wskazanie tylko jednej cechy dla
różnych elementów]
0–1 p.
IX
Stosowanie słownictwa określającego stosunki przestrzenne – co najmniej cztery przykłady
[np. na pierwszym planie, obok, z prawej strony, poniżej, u dołu]
0–1 p.
X Sformułowanie własnych wrażeń lub refleksji 0–1 p.
II
KOMPOZYCJA (0–2)*
XI Trójdzielność wypowiedzi 0–1 p.
XII Spójność 0–1 p.
III
JĘZYK I STYL (0–4)*
XIII Poprawność językowa [0–3 bł. .. 3 p.; 4 bł. .. 2 p.; 5–6 bł. .. 1 p.; 7 bł. .. 0 p.] 0–3 p.
XIV Funkcjonalność stylu 0–1 p.
IV
ZAPIS (0–3)*
XV
Poprawność ortograficzna [0 bł. .. 2 p.; 1 bł. .. 1 p.; 2 bł. .. 0 p.]
[dla uczniów z dysleksją: 0–3 bł. .. 2 p.; 4 bł. .. 1 p.; 5 bł. .. 0 p.]
0–2 p.
XVI
Poprawność interpunkcyjna [dopuszczalne 3 błędy, dla uczniów z dysleksją dopuszczalnych
6 błędów]
0–1 p.

* Jeśli praca jest krótsza niż połowa wymaganej objętości, nie przyznaje się punktów z tych kategorii.
Propozycja przeliczenia punktów na oceny:
19 p. (praca bez błędów językowych, ortograficznych i interpunkcyjnych) .. celujący; 18–19 p. .. bardzo dobry;
17 p. .. dobry+; 15–16 p. .. dobry; 13–14 p. .. dostateczny+; 11–12 p... dostateczny; 10 p. .. dopuszczający+;
9 p. .. dopuszczający; 0–8 p. .. niedostateczny


Kryteria oceny streszczenia

Numer
kryterium
Kryteria
Liczba
punktów
I
TEMAT (0–7)*
I Zrozumienie tematu [streszczanego tekstu] 0–1 p.
II Przedstawienie treści w określonej ilości wypowiedzeń [np. w 7–8 zdaniach]** 0–1 p.
III Wybór najważniejszych faktów, wydarzeń 0–1 p.

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Numer
kryterium
Kryteria
Liczba
punktów
IV Prawidłowa chronologia przedstawionych zdarzeń 0–1 p.
V Streszczenie ważnych myśli i rozmów bohaterów 0–1 p.
VI Unikanie opisów, zbędnych szczegółów, spraw drugorzędnych 0–1 p.
VII Obiektywizm [brak ocen, komentarzy, uwag, refleksji] 0–1 p.
II
KOMPOZYCJA (0–1)
VIII Spójność i logiczność tekstu 0–1 p.
III
JĘZYK I STYL (0–3)
IX Poprawność językowa [0–1 bł. .. 2 p.; 2 bł. .. 1 p.; 3 bł. .. 0 p.] 0–2 p.
X
Funkcjonalność stylu [jasność, rzeczowość, krótkie, zwięzłe zdania pozbawione wyrażeń
ekspresyjnych]
0–1 p.
IV
ZAPIS (0–3)
XI
Poprawność ortograficzna [0 bł. .. 2 p.; 1 bł. .. 1 p.; 2 bł. .. 0 p.]
[dla uczniów z dysleksją: 0–3 bł. .. 2 p.; 4 bł. .. 1 p.; 5 bł. .. 0 p.]
0–2 p.
XII
Poprawność interpunkcyjna [dopuszczalne 2 błędy, dla uczniów z dysleksją dopuszczalne
4 błędy]
0–1 p.

 * Uczeń otrzymuje 0 p. za pracę świadczącą o niezrozumieniu streszczanego tekstu.
** Jeśli streszczenie nie zawiera określonej liczby wypowiedzeń – uczeń otrzymuje 0p. za kryteria: język i styl, zapis.
Propozycja przeliczenia punktów na oceny:
14 p. (praca bez błędów językowych, ortograficznych i interpunkcyjnych) .. celujący; 13–14 p. .. bardzo dobry;
12 p. .. dobry +; 11 p. .. dobry; 10 p. .. dostateczny +; 9 p. .. dostateczny; 8 p. .. dopuszczający +;
7 p. .. dopuszczający; 0–6 p. .. niedostateczny


Kryteria oceny wypowiedzi ustnych
Kryteria oceny opowiadania ustnego twórczego i odtwórczego


Numer
kryterium
Kryteria
Liczba
punktów
I Zgodność opowiadania z tematem 0–1 p.
II Rozwinięcie opowiadania w ramach określonej koncepcji ucznia 0–2 p.
III Spójność i logiczne uporządkowanie opowiadania 0–1 p.
IV Płynność opowiadania [właściwe tempo mówienia] 0–1 p.
V Wyraźne mówienie [uczeń jest dostatecznie słyszany i rozumiany] 0–1 p.
VI Przestrzeganie poprawności językowej [dopuszczalne 3 błędy] 0–1 p.
VII
Wyraziste mówienie [dostosowanie sposobu mówienia do sytuacji opowiadania; właściwa
modulacja głosu, zaciekawienie słuchaczy, potęgowanie napięcia]
0–1 p.

Propozycja przeliczenia punktów na oceny:
8 p. .. celujący; 7 p. .. bardzo dobry; 5–6 p. .. dobry; 4 p. .. dostateczny; 3 p. .. dopuszczający;
0–2 p. .. niedostateczny


Kryteria oceny przemówienia

Numer
kryterium
Kryteria
Liczba
punktów
I Zgodność przemówienia z tematem 0–1 p.
II Wstęp – apostrofa do słuchaczy, wyjaśnienie powodu spotkania, określenie celu przemówienia 0–1 p.
III Rozwinięcie tematu w ramach określonej koncepcji ucznia 0–2 p.
IV Zakończenie – np. uogólnienie, refleksja, aforyzm, sentencja, odpowiedni cytat 0–1 p.
V
Występowanie wyrazów i zwrotów dotyczących czasu i miejsca, w którym odbywa się
spotkanie [np. szczególna data, pamiętny dzień, niezwykła chwila, niezapomniane miejsce]
0–1 p.

© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Numer
kryterium
Kryteria
Liczba
punktów
VI
Występowanie zwrotów skierowanych do słuchaczy – co najmniej 2 przykłady poza
wstępną apostrofą [np. mili goście, szanowni państwo, panie i panowie, zacni zebrani,
drogie koleżanki i drodzy koledzy]
0–1 p.
VII
Występowanie słów wyrażających stosunek do własnej wypowiedzi [np. mam zaszczyt,
jestem wzruszony, przypadł mi miły obowiązek] 0–1 p.
VIII Spójność wypowiedzi 0–1 p.
IX Logiczność wypowiedzi 0–1 p.
X Poprawność językowa [dopuszczalne 2 błędy] 0–1 p.
XI
Funkcjonalność stylu wypowiedzi – styl dostosowany do audytorium, sugestywność,
jasność, rzeczowość, zrozumiałość wypowiedzi 0–1 p.
XII
Płynność wypowiedzi [odpowiednie tempo mówienia, uczeń może przyspieszyć tylko
wtedy, gdy ma to służyć do osiągnięcia jakiegoś efektu] 0–1 p.
XIII Wyraźne mówienie [uczeń jest słyszany i rozumiany] 0–1 p.
XIV
Wyraziste mówienie [odpowiednie akcentowanie najważniejszych miejsc wystąpienia,
modulacja głosu, pauzy, unikanie monotonii] 0–1 p.
XV
Odpowiednie gesty, mimika, postawa przemawiającego [nie rozpraszają słuchaczy, podkreślają
najważniejsze elementy wystąpienia, służą utrzymywaniu kontaktu ze słuchającymi] 0–1 p.

Propozycja przeliczenia punktów na oceny:
16 p. .. celujący; 14–15 p. .. bardzo dobry; 12–13 p. .. dobry; 10–11 p. .. dostateczny; 8–9 p. .. dopuszczający;
0–7 p. .. niedostateczny


Zasady oceniania dyktand

I
Każde dyktando poprzedzone jest przypomnieniem określonych zasad ortograficznych, przeprowadzeniem
ćwiczeń, pracą ze słownikiem ortograficznym i opracowaniem zestawu ortogramów.
II
Dyktanda są oceniane w zależności od trudności tekstu i ilości ortogramów w nich
zawartych.
III
Uczniowie, którzy otrzymali ocenę niedostateczną, przepisują tekst dyktanda do zeszytu. Za bezbłędne
przepisanie otrzymują ocenę dopuszczającą (w dzienniku zapisane są obie oceny).
IV
Uczniowie ze stwierdzoną dysleksją, jeśli napiszą na ocenę pozytywną, oceniani są według tych
samych kryteriów, ale otrzymują jedną ocenę „wyżej”, jeśli napiszą „na jedynkę”, nie otrzymują oceny
niedostatecznej, przepisują tekst dyktanda w domu do zeszytu. Za bezbłędne przepisanie dyktanda
otrzymują ocenę dopuszczającą.

Przyjmuje się następujące wymagania w zakresie umiejętności poprawnego pisania pod względem ortograficznym:
100% ortogramów, brak błędów interpunkcyjnych .. celujący; 96–100% ortogramów .. bardzo dobry; 80–95%
ortogramów .. dobry (+); 65–79% ortogramów .. dostateczny (+); 55–64% ortogramów .. dopuszczający (+);
mniej niż 55% ortogramów .. niedostateczny

Kryteria oceny recytacji

Numer
kryterium
Kryteria
Liczba
punktów
I
Znajomość tekstu [dwa nieznaczne błędy (w tym podpowiedzi nauczyciela) – 2 punkty; od
3 do 5 błędów – 1punkt; liczne błędy, podpowiedzi wykluczają przyznawanie punktów za
kolejne kryteria; uczeń otrzymuje ocenę niedostateczną]
0–2 p.
II
Właściwe tempo mówienia [dostosowane do sytuacji ukazanej w wierszu, fragmencie
prozy; przestrzeganie znaków interpunkcyjnych, przerzutni]
1 p.
III Wyraźne mówienie [uczeń jest słyszany i rozumiany] 1 p.
IV
Wyraziste mówienie [uczeń dostosowuje sposób mówienia do sytuacji ukazanej w wierszu,
fragmencie prozy; głosem wyraża uczucia, zaciekawia, wzrusza itp.]
0–2 p.

Propozycja przeliczenia punktów na oceny:
6 p. .. bardzo dobry; 5 p. .. dobry; 4 p. .. dostateczny; 3 p. .. dopuszczający; 0–2 p. .. niedostateczny


© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa


Przedmiotowy system oceniania, klasa 1

Kryteria oceny rysunkowych (plastycznych) konkretyzacji utworów

Numer
kryterium
Kryteria
Liczba
punktów
I Realizacja tematu 0–1 p.
II Zgodność pracy z tekstem 0–2 p.
III Oryginalność wyrażonej treści 0–2 p.
IV
Oryginalność zastosowanej techniki [2 punkty przyznaje się, jeżeli uczeń do wykonania
pracy użył innych materiałów niż kartka i kredki ]
0–2 p.
V Estetyka wykonania 0–1 p.

Propozycja przeliczenia punktów na oceny:
8 p. .. celujący; 7 p. .. bardzo dobry; 6 p. .. dobry; 5 p. .. dostateczny; 4 p. .. dopuszczający;
0–3 p. .. niedostateczny


Kryteria oceny realizacji określonych projektów

Numer
kryterium
Kryteria
Liczba
punktów
I Zgodność projektu z tematem 0–2 p.
II Oryginalność wyrażonej treści 0–2 p.
III Oryginalność zastosowanej techniki (technologii) 0–4 p.
IV Estetyka wykonania 0–2 p.
V Prezentacja 0–2 p.

Propozycja przeliczenia punktów na oceny:
12 p. .. celujący; 10–11 p. .. bardzo dobry; 8–9 p. .. dobry; 6–7 p. .. dostateczny; 5 p. .. dopuszczający;
0–4 p. .. niedostateczny


Kryteria oceny współpracy w grupie w związku z realizacją konkretnych zadań

Numer
kryterium
Elementy współpracy podlegające punktowaniu
Liczba
punktów
I Ogólne zaangażowanie w pracę grupy 0–2 p.
II Bezpośredni wkład w realizację powierzonego zadania 0–2 p.
III Stopień wywiązania się z pełnionej funkcji 0–4 p.
IV Umiejętności współpracy z innymi 0–2 p.
V Rozumienie własnej sytuacji w grupie 0–2 p.

Propozycja oceniania:
9–10 p. .. „++”; 6–8 p. .. „+”; 4–5 p. .. „nic”; 0–3 p. .. „– ”
Uwaga! Należy ustalić zasady, wg których ilość uzyskanych „plusów” i „minusów” będzie przeliczana na oceny.


© Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., 2011 Warszawa

 

Sponsorzy nagród w konkursie "Szkolnastrona Roku 2012"

Mentor YDP Entelo